အခြန္​ လာ​ေဆာင္​တဲ့သူကို ခ်ဥ္​သြား​ေအာင္​ လုပ္​ႏိုင္​တဲ့ ျမန္​မာျပည္က​ အခြန္​စနစ္​

ျမန္မာျပည္မွာကေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ အခြန္မေဆာင္တာ အေကာင္းဆုံးဘဲ။ ၂၀၁၇ တုန္းက အိမ္ဌားခ တႏွစ္စာ သိန္း ၉၆၀ ရတဲ့အေပၚ သက္သာခြင့္ သိန္း ၁၀၀ ႏႈတ္အၿပီး ဝင္ေငြခြန္ (10%) သိန္း ၈၀ ေက်ာ္ (ႏိုင္ငံ့သားေကာင္းပီသစြာ အခြန္ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ေဆာင္ခဲ့တယ္ (ေငြျဖဴ သိန္း ၈၆၀ ရမယ္ထင္ခဲ့တယ္)

အခု ၂၀၂၀ မွာ ကားေတြနာမည္ေပါက္ေျပာင္းရမယ္ဆိုေတာ့ အိမ္ကကား ၂ စီးစာအတြက္ ဒီေန႔ အခြန္႐ုံးမွာ claim လုပ္ဖို႔သြားတယ္။

၂၀၁၇ တုန္းကေဆာင္ထားတဲ့အခြန္ သိန္း ၈၀ ေက်ာ္က ဝင္ေငြခြန္ (10%) ဘဲေဆာင္ထားတယ္။ အိမ္ဌားေတြဘက္က ကုန္သြယ္ခြန္ commercial tax (5%) မေဆာင္ထားလို႔ သိန္း ၈၆၀ ေပၚမွာ ေနာက္ထပ္ 5% ( ၄၃ သိန္း ) ထပ္ေဆာင္ရမယ္တဲ့ အဲ့ေတာ့မွ (OC စာ႐ြက္အျဖဴ) ေငြျဖဴရမယ္တဲ့။ ၄၃ သိန္းထပ္မေဆာင္ရင္ အရင္ကအခြန္ေဆာင္ထားတဲ့ ၈၆ သိန္းေရာ ေငြျဖဴသိန္း ၈၆၀ ေရာ ပလုံၿပီတဲ့။

​အရင္အိမ္ဌားေတြက INGO မို႔လို႔ ကုန္သြယ္ခြန္ (5%) မေဆာင္ရဘူးဆိုတာ အၾကမ္းဖ်င္းသိထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔ အခြန္႐ုံးကေျပာတာ INGO တိုင္း ကုန္သြယ္ခြန္ကင္းလြတ္မရဘူးတဲ့ UNICEF / UNFPA အဲ့လို UN အဖြဲ႕ေတြဘဲ ကုန္သြယ္ခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ရတာတဲ့။

အဲ့ေတာ့ ကား ၂ စီးစာ နာမည္ေျပာင္းအခြန္ေဆာင္ဖို႔ ေငြျဖဴေတြျပန္ရဖို႔ဆို ေနာက္ထပ္ commercial tax 5% (၄၃ သိန္း) ထပ္ေဆာင္ရမယ္တဲ့။

တကယ္ဆို အိမ္ရွင္က ဝင္ေငြခြန္ 10% ဘဲေဆာင္ရမွာ ဌားတဲ့သူက company ဆိုရင္ commercial tax 5% ေဆာင္ရမွာ INGO ေတြဆိုရင္ ေဆာင္စရာမလိုဘူး။ ဒီတိုင္းသိထားတာ အိမ္ရွင္က 15% ေဆာင္စရာအေၾကာင္းမရွိဘူး။ အခြန္မေဆာင္ဘဲ INGO ဆိုၿပီး အခြန္ေရွာင္သြားတဲ့ INGO အတုကိုက်ေတာ့ အခြန္ေရွာင္မႈနဲ႔လိုက္မဖမ္းဘဲနဲ႔ အိမ္ရွင္ကဘဲ သူတို႔အစား (5%) ထပ္ေဆာင္ရမယ္ဆိုတာ ဘယ္လိုမွမျဖစ္သင့္တဲ့ကိစၥ $ေရးမပါတဲ့ အခြန္ဥပေဒေတြ။

ဒီႏွစ္ ၂၀၂၀ စက္တင္ဘာလ အထိ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ဥပေဒ အရ သိန္း ၁၀၀၀ တန္ကားဝယ္ရင္ေတာင္ (3%) သိန္း ၃၀ ဘဲေဆာင္ရမယ္ ကိုကေငြျဖဴသိန္း ၈၆၀ ရဖို႔ ၄၃ သိန္းေဆာင္ရမယ္ဆိုေတာ့ လုံးဝမတန္ဘူး လုံးဝမေဆာင္ေတာ့ဘူး။

အခြန္ဥပေဒစာအုပ္လဲဖတ္ဖူးတယ္။ ျမန္မာလိုေရးထားတာကို ဘယ္ႏွခါျပန္ဖတ္ဖတ္ နားမလည္ေအာင္ ရႈပ္ယွက္ခက္ေအာင္ေရးထားတာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ လုံးဝမရွိဘူး။ အခြန္ဥပေဒကို လူနားလည္မလြယ္ေအာင္ ဒီေလာက္ ရႈပ္ယွက္ခက္ေအာင္ေရးထားတဲ့ၾကားထဲ အခြန္ဥပေဒေတြက တႏွစ္တခါေျပာင္းေနေသးတယ္။

အခြန္ဘယ္ေလာက္ေဆာင္ထားေဆာင္ထား အခြန္စာအုပ္ထဲမွာ မွတ္တမ္းဘယ္ေလာက္ရွိရွိ (OC) လို႔ေခၚတဲ့ ေငြျဖဴစာ႐ြက္ကအသက္တဲ့ ႏွစ္တိုင္းအခြန္ေဆာင္ထားတဲ့ အဲ့စာ႐ြက္ေလးေတြေပ်ာက္သြားရင္ ကို႔ေငြျဖဴေတြလဲေပ်ာက္ၿပီ။

အဲ့ေတာ့ ဒီႏွစ္ကစၿပီး အခြန္ကို လုံးဝအမွန္အကန္မေဆာင္ေတာ့ဘူး။ (သူမ်ားေတြလုပ္ေနက်အတိုင္း) အခြန္ဦးစီးမႉးကို ပိုက္ဆံေပးၿပီး အခြန္ေလ်ာ့ေဆာင္ရေအာင္ လုပ္ေတာ့မယ္။

တကယ္ အမွန္ကန္ေဆာင္တဲ့သူက နစ္နာတာဘဲ အဖတ္တင္တယ္။ မိေအး ၂ ခါ ၃ ခါ နာတယ္။ ေတာ္ေသးတာက ကိုလုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းက ႏွစ္တိုင္းအခြန္ေဆာင္ထားတဲ့ စာ႐ြက္စာတမ္းေတြရွိေသးလို႔ ပိုက္ဆံထပ္မထြက္ခဲ့တာ…

Arkar Moe Myint
Credit-Blacker