တ႐ု တ္ႏိုင္ငံ၊ ဟူေဘးျပည္နယ္၊ ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဝူဟန္နည္းပညာတကၠသိုလ္မွာ Environmental Engineering & Science ဘာသာသင္ယူေနတဲ့ ျမန္မာေက်ာင္းသား ကိုစည္သူထြန္းကို ဒီဗြီဘီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး- ပထမဆုံး ကိုစည္သူ ေရာက္ေနတဲ့ ဝူဟန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေနာက္ဆုံးအေျခအေန ဘယ္လိုရွိလဲ ဆိုတာ ေျပာျပေပးပါဦး။ “ဟုတ္ကဲ့။ လက္ရွိကေတာ့ အခုခ်ိန္မွာ သူတို႔က လမ္းမေပၚမွာ ယာဥ္သြားခြင့္အထိ ပိတ္လိုက္တာမ်ိဳး ရွိတယ္ဗ်ာ။ ေနာက္ၿမိဳ႕အေျခအေနနဲ႔ အသြားအလာ မရွိေတာ့ဘူးဗ်ာ။ လူေကာ၊ ကားေတြေကာေပါ့ေနာ္။ အေရးေပၚအေနနဲ႔ သူတို႔ ရဲကားေတြ၊ ေဆး႐ုံကားေတြ ၿပီးေတာ့ ဒီေရာဂါျဖစ္တဲ့လူနာေတြကို သယ္ပို႔ေနတဲ့ volunteer (ေစတနာ့ဝန္ထမ္း) ကားေတြပဲ ရွိေတာ့တယ္ဗ်ာ။ အဲဒါကေတာ့ ေနာက္ဆုံး ၿမိဳ႕အေျခအေနပါဗ်ာ။”

ေမး- လူနာေတြသယ္ေနျပဳေနတဲ့ကားေတြကိုေတာ့ ကိုစည္သူတို႔ အိမ္ကေန ျမင္ေနရမွာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအေျခအေနကေရာ။ “ဟုတ္ကဲ့။ ေတာင္ေပၚကေန သြားၾကည့္ရင္ေတာ့ ျမင္ရတယ္ဗ်ာ။ ဟိုလိုမ်ိဳး အၿမဲတမ္း ျမင္ေနရတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္က ဒီေက်ာင္းဘက္မွာေနတာဆိုေတာ့။ ဒါေပမဲ့ အေဆာင္ေပၚကေန သြားၾကည့္ရင္ေတာ့ ျမင္ရပါတယ္။”

ေမး- ဝူဟန္ မွာ ျမန္မာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသား အေယာက္ ၆၀ ရွိတယ္လို႔ ၾကားတယ္။ အခု ျမန္မာ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားေတြ ဘယ္လို ေနထိုင္ၾကလဲ။ ဘယ္လို အခက္အခဲေတြရွိ တာလဲ။ အခု ေနာက္အဆုံးအေျခအေနအရ။ “ေနတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေက်ာင္းက ေပးထားတဲ့အေဆာင္မွာပဲ ေနၾကတာဗ်ာ။ အခက္အခဲကေတာ့ ႐ုတ္တရက္ ဒီလို ၿမိဳ႕ကို ပိတ္လိုက္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ စားစရာေသာက္စရာ၊ ေဆးဝါးအခက္အခဲေတာ့ ရွိတယ္ဗ်ာ။ အဲဒါကလည္း လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ရက္ေလာက္တုန္းကေတာ့ စူပါမတ္ကတ္ေလးေတြ ျပန္ဖြင့္တာေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ အေယာက္ ၆၀ ဆိုတာက တေနရာတည္းမွာ စုေနတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ တၿမိဳ႕လုံးမွာ ေက်ာင္းေပါင္းက အမ်ားႀကီး ရွိတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေက်ာင္းေတြ ေနရာအႏွံ႔မွာ ေက်ာင္းေတြလည္း မတူတဲ့အခါက်ေတာ့ တခ်ိဳ႕ေက်ာင္းေတြက်ေတာ့ ၿမိဳ႕နဲ႔ အျပင္ေရာက္ေနတဲ့ ေက်ာင္းေတြက်ေတာ့ ဝယ္လို႔ရႏိုင္တဲ့ အေနအထား ရွိတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ မရေတာ့ဘူး။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ရက္ေလာက္ကကို ေျပာတာ။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ အေျခာက္အျခမ္းေလးေတြ ဝယ္လို႔ရလိုက္တာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ က်ေနာ့္အိမ္က ပို႔ထားတဲ့ဟာေတြနဲ႔ စားေသာက္ေနၾကတာဗ်ာ။ အဲေတာ့ အခက္အခဲ ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆးဝါးအခက္အခဲပဲ ရွိပါတယ္ဗ်ာ။ ”

ေမး- ကိုစည္သူ အခုတက္ေနတဲ့ေက်ာင္းမွာ ျမန္မာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသား ဘယ္ႏွေယာက္ေလာက္ ရွိလဲ။ “က်ေနာ္ အပါအဝင္ ၅ ေယာက္ခင္ဗ်ား။ ”

ေမး- ကိုစည္သူတို႔ အင္တာေနရွင္နယ္ေက်ာင္းသားေတြ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာေက်ာင္းသားေတြကို ဒီလိုအေျခအေနမွာ ဘယ္သူေတြက အကူအညီေပးၾကလဲ။ “အဲလိုမ်ိဳးေတာ့မရွိဘူး။ မရွိဘူး ဆိုတာက ဒီမွာကေတာ့ တျခားႏိုင္ငံသားေတြလည္း အမ်ားႀကီး ရွိတယ္ေလ။ ဒီလို lock down လုပ္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔အကုန္လုံးက တေျပးညီပဲ ခံစားၾကရတယ္။ ခံစားရတဲ့အတြက္ သူတို႔လည္းသူတို႔ surviving အတြက္ သူတို႔ ႐ုန္းကန္ရတဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္း ကိုယ့္ surviving အတြက္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ပဲ စီစဥ္ရတယ္ဗ်ာ။ အဲလိုမ်ိဳးေတာ့ ကူညီေပးတာေတြ မရွိပါဘူး။”

ေမး- ကိုစည္သူ တင္ထားတဲ့အတိုင္းဆိုရင္ ၿမိဳ႕ထဲကလူေတြက wuhan fighting ေပါ့။ တၿမိဳ႕လုံးက လူေတြကလည္း ဝိုင္းေအာ္ၾကတယ္။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ အားေပးၾကတယ္ေပါ့။ အခုလို အေျခအေနမ်ိဳးမွာ ခံစားခ်က္ေတြ၊ ဘယ္လို မ်ိဳးကိုယ္ကိုယ္ကို စိတ္ဓာတ္ခြန္အားျဖစ္ေအာင္ ဘယ္မ်ိဳးႀကိဳးစားရလဲဗ်ာ။ “ဟုတ္ကဲ့ဗ်ာ။ ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ စိတ္ဓာတ္မက်ဘူး ေျပာရင္ေတာ့ လိမ္ရာပဲ က်မွာေပါ့။ စိတ္ဓာတ္က ဘယ္လိုပဲ ခိုင္တယ္ပဲ ေျပာေျပာ အနည္းနဲ႔အမ်ား တုန္လႈပ္မိတယ္ဗ်ာ။ ၿပီးေတာ့ ဒီမွာက ေယာက္်ားေလးက နည္းတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေက်ာင္းလာတက္တဲ့အထဲမွာ မိန္းကေလးေတြ မ်ားေတာ့ မိန္းကေလးေတြက စိတ္ဓာတ္ေတြက်ေနၿပီ။ က်ေနတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ အခ်င္းခ်င္းအားေပးရတာမ်ိဳး ေတြရွိတယ္။ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ ေလးေတြ လုပ္ဖို႔၊ ၿပီးေတာ့ က်န္းမာေရးေကာင္းေအာင္ အိပ္ေရးဝဝ အိပ္ဖို႔၊ တတ္ႏိုင္သေလာက္ အစာကို ခ်င့္ခ်ိန္စားဖို႔ ခ်င့္ခ်ိန္ရမယ္ဆိုတာ ေသခ်ာဝယ္လို႔ရမယ့္ ေနရာကလည္း မသိတဲ့အတြက္ plan ေလးခ်ၿပီးေတာ့ စားဖို႔၊ အဓိကအားျဖင့္ စိတ္ဓာတ္မက်ဖို႔ကေတာ့ ႐ုပ္ရွင္ေလးေတြ ဘာေလးေတြ ၾကည့္ဖို႔ တိုက္တြန္းတာေပါ့ေနာ္။ ဘာသာတရားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္လည္း ကိုယ္ကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာတရားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဆုေတာင္း ဘာညာေပါ့။ အဲလိုမ်ိဳးေတြ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ေပးျဖစ္တယ္ဗ်ာ။ တခ်ိဳ႕ သတင္းအမွားေတြက မဟုတ္ဘဲနဲ႔ မေျပာဘဲနဲ႔ ေျပာပါတယ္ဆိုၿပီး official မဟုတ္တဲ့ facebook page ေတြကေန တင္ေနတာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္။ အဲေအာက္ေတြမွာဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ကို ဝိုင္းဆဲထားတာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္။ ရွိေတာ့ အဲဒါေတြ ဖတ္မိလို႔ရွိရင္ စိတ္ဓာတ္က်တာေတြ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ရွိေတာ့ တတ္ႏိုင္သေလာက္ အဲဒါေတြကို ဂ႐ုမစိုက္ဖို႔၊ လက္ရွိ အဲလိုပဲ ေနေနပါတယ္ဗ်ာ။”

ေမး- အခု အစ္ကိုတို႔ ျမန္မာေက်ာင္းသားေတြက ေပက်င္းမွာရွိတဲ့ ျမန္မာသံ႐ုံးကို အဆက္အသြယ္ ရလား။ သူတို႔ေတြကေရာ ဘယ္လိုေတြ ဆက္သြယ္ ေျပာၾကားထားတာေတြ ရွိလဲ။ “ဟုတ္ကဲ့။ ေနာက္ဆုံး ရတဲ့သတင္းတခုကို က်ေနာ္ ေပးမယ္ဗ်ာ။ အဲဒါက က်ေနာ္တို႔ သံ႐ုံးက အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစားေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ တကယ္လည္း အလုပ္လုပ္ေနပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ တကယ့္တာဝန္ခံေတြ ဆိုလို႔ရွိရင္လည္း က်ေနာ္တို႔ကို အၿမဲတမ္း update အၿမဲတမ္း သူတို႔ ဘာလုပ္ေနပါၿပီ၊ ဘယ္အဆင့္ေရာက္ေနၿပီ၊ ဘာအခက္အခဲေတြရွိလဲ၊ အဲဒါေတြ အကုန္လုံးကို က်ေနာ္တို႔ကို ေပးသိတယ္။ ဒီေန႔ညေန ေနာက္ဆုံးထြက္ထားတဲ့ update အရဆိုလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ကို ျပန္ေခၚဖို႔ကိစၥကို က်ေနာ္တို႔ တႏိုင္ငံတည္း မဟုတ္ဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒီမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားတိုင္းေပါ့။ အေမရိကန္လည္း ပါတယ္။ ျပင္သစ္၊ သီရိလကၤာ၊ နီေပါ၊ တျခား ကိုးရီးယားတို႔၊ ထိုင္းတို႔ေပါ့ေနာ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ သံ႐ုံးဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ တ႐ုတ္က ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ ညႇိတယ္ ေျပာတယ္။ ညႇိေတာ့ တ႐ုတ္က လက္မခံဘူးေပါ့ေနာ္။ လက္မခံဘူးဆိုတာ့ အဓိက သူတို႔က ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ သူတို႔ ႀကိဳးစားေနရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီဟာကို သူတို႔က ခြင့္မျပဳေသးဘူး။ ခြင့္မျပဳေသးတဲ့အတြက္ ေလာေလာဆယ္ အစားအေသာက္ ေထာက္ပံ့ေပးဖို႔အတြက္ပဲ ဦးတည္ၿပီးေတာ့ ေျပာပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ သံ႐ုံးအေနနဲ႔ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံတခုတည္း မဟုတ္ဘဲ က်န္တဲ့ႏိုင္ငံက သံ႐ုံးေတြပါ ဝိုင္းၿပီးေတာ့ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။”

ေမး- တခ်ိဳ႕သတင္းေတြ၊ ဆိုရွယ္မီဒီယာေတြမွာ အထူးေလယာဥ္နဲ႔ လာၿပီးေတာ့ ကိုယ္ႏိုင္ငံကို လာေခၚဖို႔၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ျပန္ဖို႔ဟာ အဆင္မေျပေသးဘူးလို႔ ထုတ္ျပန္ထားေတာေတြရွိတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကိုစည္သူတို႔ တျခား ဘာမ်ား ေျပာခ်င္တာရွိလဲ။ “အဲဒါက တခ်ိဳ႕သူတို႔ ေျပာတာေတြက မွားတယ္လို႔ပဲ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီမွာ လက္ရွိအေျခအေနကို သိတာက ျမန္မာသံ႐ုံး ရွိမယ္။ ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီဘက္ ေက်ာင္းသားေတြ သိမယ္ေပါ့ေနာ္။ လုပ္ေနတာေတြ အကုန္လုံးက official ေတြပဲ။ ဖုံးကြယ္ထားတာမ်ိဳးေတြ မရွိဘူး။ အထူးေလယာဥ္နဲ႔ ေခၚမယ္ဆိုတာမ်ိဳးေတြ မရွိဘူး။ ဒီဟာက က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာေက်ာင္းသားေတြပဲ ဒီမွာ ရွိေနတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ တကမာၻလုံးက ေက်ာင္းသား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား၊ အာဖရိကဘက္ ေက်ာင္းသားေတြ ပိုမ်ားတယ္။ တကမာၻလုံးက ေက်ာင္းသားလို႔ေတာင္ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳး ေက်ာင္းသားေတြ ရွိတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံတိုင္းက အခုခ်ိန္မွာ အရမ္းစိုးရိမ္ေနၾကတယ္။ သူတို႔ႏိုင္ငံက သံ႐ုံးဝန္ထမ္းေတြ ရွိတယ္။ အလုပ္လာလုပ္ေနတဲ့သူေတြ ရွိတယ္။ အဓိက ေက်ာင္းသားေတြ မ်ားတာေပါ့ေနာ္။ လာေခၚဖို႔ စဥ္းစားတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီလို အထူးေလယာဥ္နဲ႔တို႔ ဘာတို႔ မေတြ႕ရပါဘူး။ ဒီဟာက သံတမန္ေရးရာအရ စကားေျပာရတာေတြ ရွိတဲ့အတြက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံေတြအၾကား ညႇိႏႈိင္းမႈေတြနဲ႔ပဲ official လုပ္ေနတဲ့ ကိစၥေတြပါ။ က်န္တဲ့ဟာေတြကေတာ့ သတင္းအမွားေတြပါပဲ။”

ေမး- ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ျပန္ဖို႔ကလည္း မျဖစ္ႏိုင္ေသးတဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိတယ္။ ၿမိဳ႕ကလည္း ပိတ္ထားတယ္။ အခက္အခဲေတြလည္း ႀကဳံေနရတဲ့ အေျခအေနမွာ ကိုစည္သူတို႔ ေတာင့္ၿပီးေတာ့ ခံစားခ်က္အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ိဳးေတြ ရွိလဲ။ “က်ေနာ္ကေတာ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရရင္ အခုခ်ိန္မွာ surviver skill ကို ျပန္ျမႇင့္ဖို႔ ေတြးပါတယ္။ က်န္တဲ့သူေတြကိုလည္း က်ေနာ္ အဲလိုမ်ိဳး အားေပးတယ္ဗ်ာ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အခုခ်ိန္မွာ အရမ္းႀကီး ေမွ်ာ္လင့္လို႔မရဘူးေပါ့ေနာ္။ ျပန္တယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥတခုကို ေမွ်ာ္လင့္လို႔မရတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔မွာ ရွိတဲ့ စားစရာ ေသာက္စရာေတြနဲ႔ ကိုယ့္က်န္းမာေရးကို ဂ႐ုစိုက္ၿပီးေတာ့ ေရွ႕ဆက္ အသက္ရွင္ဖို႔အတြက္ေပါ့ေနာ္။ အျပင္ထြက္မယ္ဆိုရင္လည္း က်ေနာ္တို႔မွာက ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ႏိုင္မယ့္ အေျခအေနတခုက ရွိေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ အထဲမွာေနလို႔ရွိရင္ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ျပန္ဖို႔အတြက္ပဲ စိတ္တခုကို က်ေနာ္တို႔က ေမွ်ာ္လင့္ထားမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အခုလို ျပန္လို႔မရေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ အေနအထားတခုကို က်ေနာ္တို႔ ရင္ဆိုင္ရတဲ့အခါက်လို႔ရွိရင္ အနည္းနဲ႔ အမ်ားကေတာ့ စိတ္ဓာတ္က်မွာပဲေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ စိတ္ဓာတ္မက်ဘဲနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္လို အသက္ဆက္ရွင္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကမလဲဆိုတဲ့ အေျခအေနတခုကို က်ေနာ္က ဦးတည္လာတယ္ဗ်ာ။ အဲဒီေတာ့ က်န္တဲ့ဒီမွာရွိေနတဲ့ ျမန္မာအားလုံးကို က်ေနာ္ ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ အထူးသျဖင့္ ေယာက်္ားေလးေတြ ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ သူတို႔က အားေပးျဖစ္တယ္။ ဒီအေျခအေနမွာ တခ်ိဳ႕က ငိုၾကတာေတြ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဓိက စိတ္ဓာတ္မက်ဖို႔ေပါ့ေနာ္။ ပုဂၢလိကအေနနဲ႔ကေတာ့ က်ေနာ္က အရမ္းႀကီး စိတ္ဓာတ္က်တာေတြမ ရွိေသးပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ကို အားေပးေနတဲ့သူေတြလည္း ရွိတယ္။ ျပန္လို႔မရရင္ေတာင္မွာ တ႐ုတ္က ဒီၿမိဳ႕ကို အၾကာႀကီး ပိတ္ထားလို႔လည္း သူတို႔ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားတခုအထိပဲ ပိတ္ထားမယ္လို႔လည္း က်ေနာ္က ျမင္တယ္ဗ်ာ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ လနဲ႔ခ်ီၿပီး ပိတ္ထားမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔တင္ မဟုတ္ဘဲ သူတို႔ျပည္သူေတြလည္း ရွိတဲ့အတြက္ အခက္အခဲကေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ ႀကီးလာမွာေပါ့ေနာ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ အေကာင္းဆုံး ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္ဗ်ာ။ ”

ေမး- ဒီအေျခအေနက ဘယ္ေလာက္ထိထပ္ၿပီးရွိေနဦးမယ္၊ ဘာေတြထပ္ၿပီး ႀကဳံေတြ႕ဦးမယ္လို႔ ကိုစည္သူ ေမွ်ာ္လင့္ထားလဲဗ်ာ။ “အဲဒါက်ေတာ့ က်ေနာ္အတိအက် မေျပာႏိုင္ဘူးခင္ဗ်ာ။ ဒီဟာက တ႐ုတ္အစိုးရ ဘက္ကလည္း ေၾကညာထားျခင္း မရွိဘူးေပါ့ေနာ္။ သူတို႔အေကာင္းဆုံး အေျခအေနတခု ေရာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ သူတို႔ ဒီၿမိဳ႕ကို ျပန္ဖြင့္ေပးမယ္လို႔ေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ ”

ေမး -ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ားဆုံးသုံးတာက ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ေပၚမွာ ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ page ေပါင္းမ်ားစြာ သတင္းအမွားေတြ အရမ္းတက္ေနတယ္။ အဲလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ဝူဟန္မွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာေက်ာင္းသား တေယာက္အေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္က လူေတြကို ကိုစည္သူ ဘာမ်ားေျပာခ်င္လဲ။ “ဒီေမးခြန္းကိုေမးတဲ့အတြက္ က်ေနာ္ တကယ္ လႈိက္လႈိက္လွဲလွဲ ေက်းဇူးတင္တယ္ဗ်ာ။ အစ္ကိုတို႔အေနနဲ႔လည္း က်ေနာ္အခုေျပာတဲ့ဟာကို ျပည္သူေတြဆီကို ျပန္ၿပီးေတာ့ အေရာက္ပို႔ေပး ႏိုင္မယ္လို႔ က်ေနာ္ယုံၾကည္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံက လူေတြကို ေျပာခ်င္တာက official သတင္းေတြကို official သတင္းဌာနေတြက သတင္းေတြက သတင္းေတြကိုပဲ အဓိက ယုံဖို႔အတြက္ အႀကံျပဳခ်င္ပါတယ္။ အဓိက ေျပာရရင္ေတာ့ သူတို႔က အခုခ်ိန္မွာကေတာ့ လူဆိုတာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ဒါကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီးေတာ့ သူတို႔ Pageေတြ Followerေတြ တက္ေအာင္ နံမည္ရေအာင္ ႀကိဳးစားေနတာရွိတယ္။ ဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ၊ မဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ၊ သူတို႔က သတင္းေတြကို တင္မွာပဲ။ က်ေနာ္တို႔ကို အသုံးခ်ခ်င္လည္းခ်မွာပဲေပါ့ေနာ္။ ဒီအေျခအေန မွာက က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အေရွ႕ပိုင္းမွာ ေျပာထားတာ တခ်ိဳ႕ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ျပန္လာျဖစ္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ဒီတိုင္းမဝင္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ေဆးစစ္ခံမယ္ဆိုရင္ တလဆိုရင္လည္းတလေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ သီးသန႔္အေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ အစစ္ေဆးခံၿပီးေတာ့ ဝင္မွာ။ ႏိုင္ငံေတာ္အေနနဲ႔လည္း သူတို႔က ဒါကို လုပ္ဖို႔ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ျပန္လာမွာကို အရမ္းႀကီးေတြ စိုးရိမ္ေနၿပီးေတာ့ ေရာဂါေတြ သယ္လာမွာတို႔၊ အဲဒီအေျခအေနႀကီးကို လုံးဝ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ လုံးဝ မျဖစ္ပါဘူးေပါ့ေနာ္။ အဓိကကေတာ့ official ထုတ္ျပန္ထားတဲ့သတင္းေတြ source ေတြကိုပဲ ယုံပါလို႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

ျမန္မာျပည္မွာရွိတဲ့ မိသားစုဝင္ေတြ၊ တျခားမိတ္ေဆြးေတြကိုေကာ တျခားေျပာခ်င္တာမ်ားရွိေသးလား။ “ဟုတ္ကဲ့၊ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားအေပါင္းအသင္းေတြနဲ႔ကေတာ့ က်ေနာ္နဲ႔အဆက္အသြယ္ရ ပါတယ္။ မိသားစုနဲ႔လည္းအဆက္အသြယ္ရပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို စိတ္ပူေပးတဲ့ အတြက္ အမ်ားႀကီး ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အရမ္းႀကီးလည္း မစိုးရိမ္နဲ႔ေပါ့ေနာ္။ မစိုးရိမ္နဲ႔ဆိုတာက ေလာေလာဆယ္ က်ေနာ္တို႔လည္း က်န္းမာေရးေကာင္းေနေသးတယ္။ အတတ္ႏိုင္ဆုံး က်ေနာ္တို႔ က်န္းမာေအာင္ ထပ္ၿပီးေတာ့ ေနေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ အရမ္းႀကီး မစိုးရိမ္ၾကဖို႔ပဲ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္ဗ်ာ။”

ေမး- အခုလက္ရွိ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္က က်ေနာ္တို႔ အိမ္နီးနားခ်င္းႏိုင္ငံ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုလည္း ျပန႔္ေနၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မရွိေသးဘူးလို႔ officially ထုတ္ျပန္ထားတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာျပည္ကလူေတြ ဘယ္မ်ိဳးေနထိုင္ၾကဖို႔ ကိုစည္သူအေနဲ႔ အႀကံေပးခ်င္လဲဗ်ာ။ “ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ တကယ္လုံးဝမရွိတာက အေကာင္းဆုံးပဲဗ်ာ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔က အရမ္းႀကီး မေပါ့ဆေစခ်င္ဘူး။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းကလည္း ကုသျခင္းထက္ ေကာင္းတယ္ဆိုတဲ့စကားက ရွိတယ္။ အဲေတာ့ က်ေနာ္ကေတာ့ တတ္ႏိုင္လို႔ရွိရင္ အခုခ်ိန္က စၿပီးေတာ့ ႏွာေခါင္းစည္းေတြကို အမ်ားျပည္သူသြားလာတဲ့ေနရာမွာ သုံးတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တျခား လူထူထပ္တဲ့ ေဈးေတြ၊ အဲလိုသြားတဲ့ေနရာမွာ mask ေတြသုံးေစခ်င္ေနၿပီ။ အခုကတည္းကေန ၿပီးေတာ့ ေပါ့ေနာ္။ လက္ကိုေဆးတာေတြ၊ ေနထိုင္မေကာင္းလို႔ရွိရင္ ေဆး႐ုံေဆးခန္းေတြကို အျမန္ဆုံး သြားျပတာမ်ိဳးေတြေပါ့ေနာ္။ အဲလိုမ်ိဳးေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ က်ေနာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ‌ေတြကို အႀကံျပဳခ်င္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္ကေန ထုတ္ျပန္တဲ့ သတင္းအရဆိုရင္ေတာ့ ရာသီဥတုပူတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မယ့္အေနအထားတခုရွိတယ္လို႔ သူတို႔က တရားဝင္ေျပာတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ အခုက အရမ္းေအးေနတဲ့အတြက္ ဗိုင္းရပ္စ္ျပန႔္ပြားမႈႏႈန္းကလည္း မ်ားေနတယ္လို႔ ေျပာတယ္ဗ်ာ။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ပါေစေပါ့ေနာ္။ အခုခ်ိန္ကတည္းက သတိရွိရွိနဲ႔ mask ေတြ သုံးဖို႔နဲ႔ လက္ေတြ မၾကာခဏေဆးတာေတြ၊ ေနထိုင္မေကာင္းရင္ ေဆး႐ုံေဆးခန္းသြားတာမ်ိဳးေတြ အဲလိုေတြ လုပ္သင့္တယ္လို႔ပဲ က်ေနာ္ အႀကံေပးခ်င္ပါတယ္။”

CREDIT ဒီဗြီဘီ