အေမ ရိကန္ေဒၚလာ ၄၄-သန္းကုန္က်တဲ့ ကမၻာ႕လူသားတို႔အတြက္ အႏၱရာယ္အမ်ားဆုံးျဖစ္ေသာ ေရာဂါပိုးမႊားမ်ားကို သုေတသနျပဳလုပ္ စမ္းသပ္တဲ့ ဝူဟန္ဓါတ္ခြဲသုေတသနဌာနဟာ ေျမငလ်င္ ၇-စေကး အထိကိုု ခံႏိုင္ေအာင္ေဆာက္ထားပါတယ္။

ဒီလိုေဆာက္လုပ္ဖို႔ရာ Chinese Academy of Sciences က ၂၀၀၃-ခုႏွစ္မွာ ခြင့္ျပဳခဲ့ၿပီး ၂၀၀၄-ခုုႏွစ္ စတင္ေဆာက္လုပ္ဖို႕ အေဆာက္အဦဒီဇိုင္းနဲ႔ ေဆာက္လုပ္ေရးကို ျပင္သစ္နိုုင္ငံက အကူအညီေပးခဲ့တယ္။

သို႕ေသာ္ လုပ္ငန္းစီမံကိန္းရဲ့ ရႈပ္ေထြးမႈ ၊ တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ့ ကၽြမ္းက်င္မႈ အားနည္းခ်က္ ၊ ေငြေၾကး ၊ ေရွလ်ားၾကာျမင့္တဲ့ အစိုးရခြင့္ျပဳခ်က္ရယူတဲ့ ျဖစ္စဥ္ တို႔ေၾကာင့္ ၂၀၁၄ ႏွစ္ကုန္မွ ေဆာက္လုပ္ ၿပီးစီးခဲ့ပါတယ္…

၂၀၁၇ မွာ အေမရိကန္ ဇီဝကာကြယ္ေရးကၽြမ္းက်င္သူေတြက တရုုတ္ႏိုင္ငံ ဝူဟန္မွာ သုေတသနျပဳလုပ္ရန္ ေဆာက္လုုပ္တဲ့ Wuhan National Biosafety Laboratory မွာ လူထုအတြက္ အႏၱရာယ္မ်ားလြန္းတဲ့ ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ Ebola ေရာဂါပိုးစတဲ့ ေရာဂါပိုးမ်ား စမ္းသပ္သုေတသနျပဳတာကိုု အျပင္းအထန္ သတိေပးခဲ့ၾကပါတယ္..

ဒီဓါတ္ခြဲသုုေတသနျပဳရာ ႒ာနဟာ စီမံကိန္းမွာ ရွိတဲ့ ၇-႒ာနထဲက ပထမဆံုးေဆာက္လုပ္ခဲ့တဲ့့ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ သိပၺံပညာရွင္မ်ားက ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဟာ ထိုဓါတ္ခြဲသုေတသန႒ာနေနရာေတြက အျပင္ကို ျပန္႔ထြက္ႏိုင္တယ္လို႕လည္း သတိေပးခဲ့တယ္။

ထိုသုေတသန႒ာနကိုု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွာ မဖြင့္လွစ္မီ အေမရိကန္ Biosafety ပညာရွင္ေတြ စိတ္ပူခဲ့ၾကပါတယ္။

ေတာရိုင္းတိရစၦာန္အသားမ်ားေရာင္းခ်ေနတဲ့ ဝူဟန္ေစ်းဟာ ထိုုသုေတသနဓါတ္ခြဲ စခန္းနဲ႔ မိုုင္ ၂၀ မ်ွသာ ေဝးတဲ့အတြက္ ဓါတ္ခြဲခန္းမ်ားမွ ေပါက္ထြက္ပ်ံ႔ႏွံ႔ေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ားသည္ ထိုသားေကာင္မ်ားထားရာေနရာသိုု႔ ေရာက္ရွိကာ ထိုမွတဆင့္ လူမ်ားသို႕ ကူးစက္ဖြယ္ရာ ရွိတယ္လို႕လည္း ေကာက္ခ်က္ခ်ၾကပါတယ္။

တ႐ုပ္ႀကီးရဲ့ နည္းပညာအားနည္းခ်က္ေၾကာင့္တဲ့ လင္းႏို႕သားစားၾကရာကေန စျဖစ္ပြားလာတယ္ဆိုတာက ထင္ေၾကးေလာက္ပဲျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

မ်က္လုံးကေတာင္ကူးတယ္လို့ သတင္းတက္လာၿပီး စမ္းသပ္ဖို႕ ေမြးထားတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြက ဘာအစြမ္းေတြမ်ားရွိေနလို့ မတ္တပ္ရပ္ေနတာကေတာင္ လဲက်ၾကရတာလဲဆိုတာ ေတြးၾကည့္လိုက္ရင္ တကယ္ေၾကာက္စရာကပ္ဆိုးႀကီး ျဖစ္သြားနိုင္တယ္။

ကိုယ့္နိုင္ငံနဲ႔က နီးကပ္ၿပီး လြယ္လြယ္ကူကူ ဝင္ထြက္လို့ရေနတာမို႕ သတိသာထားၾကေတာ့ပဲ…

Amy Aung Myint