သို႔

ဦးထြန္းထြန္းဦး

ျပည္ေထာင္စု ေရွ႕ေနခ်ဳပ္၊ ျပည္ေထာင္စု ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ုံး၊ ႐ုံးအမွတ္ (၂၅)၊ ေနျပည္ေတာ္။

စာအမွတ္ – ၂/ ၂၀၂၀ (ဗတရယ)

ရက္စြဲ – ၂၀၂၀ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ (၂) ရက္

အေၾကာင္းအရာ။ ။ ၁၉၀၈ ခုႏွစ္၊ တရားမက်င့္ထုံးဥပေဒပုဒ္မ ၈၀ အရ အေၾကာင္းၾကားစာ (Notice) ေပးပို႔ျခင္း။

ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႀကီးခင္ဗ်ာ –

၁၉၀၈ ခုႏွစ္ တရားမက်င့္ထုံး ဥပေဒပုဒ္မ ၈၀ ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္အရ Phoe Phyu & Associates Law Firm လုပ္ငန္းကို ဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္သူ ကၽြန္ေတာ္ ဦးရန္နိုင္ေအာင္ (ခ)ဦးဖိုးျဖဴက ေနျပည္ေတာ္ Wisdom Hill ေက်ာင္းသူ ကေလး ဗစ္တိုးရီးယားအမႈ ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ အမွန္တရားေပၚေပါက္နိုင္ပါရန္ နိုင္ငံသားတစ္ဦးအေနျဖင့္ အသိေပး ေမတၱာရပ္ခံ အေၾကာင္းၾကားအပ္ပါသည္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ၂၁(ဂ) တြင္ “ျပည္သူတို႔၏ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရးတို႔သည္ နိုင္ငံသားတိုင္း၏တာဝန္ျဖစ္သည္” ဟူေသာ ျပဌာန္းခ်က္အရ မိမိကိုယ္မိမိ နိုင္ငံသား တစ္ဦးအေနျဖင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးၿပီး အမွန္တရား ေပၚေပါက္ေအာင္ ကူညီေဆာင္ၾကဥ္းရန္ တာဝန္ရွိသည္ဟု ခံယူသည့္အတြက္ ဤအေၾကာင္းၾကားစာ ကို ေမတၱာရပ္ခံ ပန္ၾကားေပးပို႔အပ္ပါသည္။

ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္၏ တာဝန္ႏွင့္လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ျပည္ေထာင္စု ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၂ (စ) တြင္ “ျပစ္မႈဆိုင္ရာအမႈမ်ားကို တရား႐ုံးသို႔ ဥပေဒႏွင့္အညီ တရားစြဲဆို တင္ပို႔ျခင္း” ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊

ယင္းဥပေဒပုဒ္မ ၁၂ (ဎ) တြင္ “ျပည္ေထာင္စု ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ုံးႏွင့္ ဥပေဒ႐ုံး အဆင့္ဆင့္ရွိ ဥပေဒအရာရွိမ်ားအား လမ္းညႊန္ျခင္းႏွင့္ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲျခင္း” ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ယင္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၃(စ) တြင္ “တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ဥပေဒ႐ုံးအဆင့္ဆင့္၏ လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ဥပေဒခ်ဳပ္အား လိုအပ္ သလို လမ္းညႊန္ျခင္းႏွင့္ ႀကီးၾကပ္ျခင္း” ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ျပဌာန္းထားၿပီး ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႀကီးထံ တာဝန္ႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား အတိအလင္း အပ္ႏွင္းထားသည္ကို လူႀကီးမင္း သိရွိၿပီးျဖစ္ပါသည္။

အဆိုပါ ကေလးငယ္ ဗစ္တိုးရီးယားအမႈတြင္ တရားစြဲဆိုခံရသည့္ စြပ္စြဲခံရသူ ေအာင္ႀကီး (ခ) ေအာင္ေက်ာ္မ်ိဳးကို (၁၈.၁၂.၂၀၁၉) ရက္ေန႔က ရာဇဝတ္က်င့္ထုံး ဥပေဒပုဒ္မ ၂၅၃ (၂) အရ ဒကၡိဏခရိုင္ တရား႐ုံးက တရားရွင္လႊတ္ခဲ့သည္ကို ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႀကီး အသိပင္ျဖစ္ပါသည္။

အဆိုပါအမႈတြင္ လိုျပသက္ေသ ၂၆ ဦးအနက္ လိုျပသက္ေသ ၁၉ ဦးအားစစ္ေဆးၿပီး စြပ္စြဲခံရသူအား ရာဇဝတ္ က်င့္ထုံးဥပေဒပုဒ္မ ၂၅၃ (၂) အရ တရားရွင္ လႊတ္ခဲ့ပါသည္။ တရား႐ုံးေတာ္၌ အမႈအား စစ္ေဆး ၾကားနာစဥ္ ကေလးငယ္ ဗစ္တိုးရီးယားက ၎အား မုဒိမ္းျပဳက်င့္ခဲ့သူမ်ား၏ အမည္မ်ားကို ဓါတ္ပုံႏွင့္တကြ ေထာက္ျပအတည္ျပဳ ထြက္ဆိုခဲ့ေၾကာင္းကို ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႀကီးလည္း သိရွိၿပီး ျဖစ္ပါသည္။

သို႔ေသာ္ အမႈစစ္ေဆးသည့္တရား႐ုံးေတာ္က အဆိုပါမုဒိမ္းျပဳက်င့္ခဲ့သည္ဟုတရား႐ုံးေရွ႕ေမွာက္ေဖၚထုတ္ခံရသူမ်ားကို ပူးတြဲတရားခံအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ေနာက္တိုးတရားခံမ်ား အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ေနာက္တိုးသက္ေသအျဖစ္လည္းေကာင္း တစ္နည္းနည္းျဖင့္ အမႈတြင္ထည့္သြင္းစစ္ေဆး ၾကားနာခဲ့ျခင္း မရွိသကဲ့သို႔ ၊အမႈလိုက္ဥပေဒအရာရွိကလည္း ထိုသို႔ထည့္သြင္းစစ္ေဆးၾကားနာေပးပါရန္ေလၽွာက္ထားခဲ့ျခင္း မရွိသည္ကိုေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႀကီး အသိပင္ ျဖစ္ပါသည္။

ရာဇဝတ္က်င့္ထုံးဥပေဒပုဒ္မ ၁၉၀(၁) (က)(ခ) ျပဌာန္းခ်က္အရ

ရာဇဝတ္တရားသူႀကီးသည္ ျပစ္မႈေျမာက္ေစသည့္ အေၾကာင္းျခင္းရာမ်ားပါရွိသည့္တိုင္တန္းခ်က္ကိုရရွိသည့္အခါ ႏွင့္ ရဲအရာရွိကစာျဖင့္ေရးသားအစီရင္ခံသည့္အခါ အဆိုပါျပစ္မႈကိုအေရးယူနိုင္ေၾကာင္းကိုလည္းေကာင္းျပဌာန္းထားၿပီး၊ ယင္းဥပေဒပုဒ္မအေပၚအေျချပဳၿပီးစီရင္ဆုံးျဖတ္သည့္အမႈစီရင္ထုံးသာဓကတို႔အရ အမႈစစ္တရားသူႀကီးသည္ရဲအစီရင္ခံစာအရျပစ္မႈကိုအေရးယူၿပီးေနာက္ အမႈကိုစစ္ေဆးစဥ္အတြင္း ျပစ္မႈႏွင့္ပတ္သက္ေသာလူတိုင္းအေပၚ အေရးယူနိုင္ေၾကာင္းကိုလည္းေကာင္း၊ တရား႐ုံးကျပစ္မႈကိုအေရးယူေသာအခါတရားစြဲသင့္သည္ဟုထင္ျမင္ရသူအားလုံးကိုဆင့္ေခၚနိုင္သည္။ျပစ္မႈႏွင့္ဆက္စပ္သည္ဟု အက်ိဳးသင့္အေၾကာင္းသင့္ထင္ျမင္သူတို႔ကို ပူးတြဲတရားခံအျဖစ္ထည့္နိုင္သည္ဟုလည္းေကာင္း၊ တိုင္တန္းခ်က္အရျပစ္မႈကိုအေရးယူၿပီးေနာက္ ျပစ္မႈႏွင့္ပတ္သက္သူမ်ားကိုတရားခံအျဖစ္ထည့္နိုင္သည္ ဟုလည္းေကာင္း စီရင္ထုံးဖြဲ႕လမ္းညႊန္မႈအသီးသီးျဖင့္ တရားဥပေဒမွာ အေျခတက်တည္ရွိၿပီးျဖစ္ေၾကာင္းေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႀကီးသိၿပီးျဖစ္ပါသည္။

ထိုမၽွမက ေနာက္တိုးတရားခံမ်ားအျဖစ္အေရးယူနိုင္ပုံကိုလည္း ရာဇဝတ္က်င့္ထုံး ဥပေဒပုဒ္မ ၃၅၁ (၁) တြင္ “ဖမ္းဆီးျခင္း သို႔မဟုတ္ သမၼာန္စာျဖင့္ ဆင့္ေခၚျခင္း ခံရသူ မဟုတ္ေသာ္လည္း ရာဇဝတ္တရား႐ုံးသို႔ လာေရာက္သည့္ မည္သူကိုမဆို သက္ေသခံခ်က္မ်ားအရ ၎ က်ဴးလြန္ခဲ့ပုံေပၚၿပီး ယင္းတရား႐ုံးက စစ္ေဆးစီရင္ပိုင္သည့္ ျပစ္မႈတစ္စုံတစ္ရာအတြက္ စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္၊ သို႔မဟုတ္ စစ္ေဆးစီရင္ရန္ကိစၥအလို႔ငွာ ထိုသူကို အဆိုပါ တရား႐ုံးက ခ်ဳပ္ထားနိုင္သည္။ ၎အျပင္ ထိုသူကို ဖမ္းဆီးျခင္း သို႔မဟုတ္ သမၼာန္စာျဖင့္ ဆင့္ေခၚျခင္းျဖစ္သကဲ့သို႔ ထိုအမႈကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားနိုင္ သည္ဟု” ျပဌာန္းထားသည္ကိုေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႀကီးသိၿပီးပါသည္။

သို႔ပါေသာ္လည္း ရဲတပ္ဖြဲ႕က ေအာင္ႀကီး (ခ) ေအာင္ေက်ာ္မ်ိဳးကိုစြပ္စြဲၿပီးတရားစြဲဆိုတင္ပို႔လာေစကာမူအမႈစစ္ေဆးေပၚေပါက္ခ်က္မ်ားအရ

အဆိုပါအမႈတြင္

(၁)ပူးတြဲတရားခံမ်ားကို ထည့္သြင္းစစ္ေဆးရန္ ေပၚေပါက္ေနျခင္းႏွင့္

(၂)ထိုေပၚ ေပါက္ခ်က္ကို မ်က္ကြယ္ျပဳၿပီး ပူးတြဲတရားခံအျဖစ္အေရးယူထိုက္သူမ်ားကို ႐ုံးေခၚသက္ေသအျဖစ္ေခၚယူမစစ္ေဆးခဲ့ျခင္းသာမက

(၃)႐ုံးေခၚသက္ေသအျဖစ္ေခၚယူစစ္ေဆးရန္ပ်က္ကြက္၍ေနာက္တိုးတရားခံမ်ားအျဖစ္အမႈတြင္အေရးမယူခဲ့ျခင္းအျပင္

(၄) က်န္သက္ေသမ်ားကိုလည္းကုန္စင္ေအာင္ မစစ္ေဆးဘဲ အမႈပိတ္သိမ္းျခင္းတို႔ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍

ဥပေဒလုပ္ထုံးလုပ္နည္း မညြတ္ျခင္းႏွင့္ အမွန္တရားကိုေဖြရွာေဖၚထုတ္ရန္အားမထုတ္ခဲ့သည့္အတြက္တရားမၽွတမႈကင္းေနျခင္းတို႔အေပၚ သက္ဆိုင္ရာ ခရိုင္ဥပေဒအရာရွိအေနျဖင့္ အမႈအား ရာဇဝတ္ျပင္ဆင္မႈ ဖြင့္လွစ္ေဆာင္ရြက္ရန္ အေရးတႀကီးလိုအပ္ေန ပါေၾကာင္း ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႀကီးလည္း သိရွိမည္ ျဖစ္ပါသည္။

သို႔ျဖစ္ပါ၍ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႀကီးအေနျဖင့္ ကေလးငယ္ ဗစ္တိုးရီးယား၏ အမႈမွန္ေပၚေပါက္ေရးႏွင့္ တရား ဥပေဒ စိုးမိုးေရးအတြက္ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ဥပေဒ႐ုံး၊ မႏၲေလးခရိုင္ ဥပေဒ႐ုံးႏွင့္ ဒကၡိဏခရိုင္ ဥပေဒ႐ုံးမ်ားရွိ ဥပေဒအရာရွိမ်ားကို ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေန ခ်ဳပ္ ဥပေဒ၏ခြင့္ျပဳထားေသာ တာဝန္ႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို က်င့္သုံးၿပီး တရားဥပေဒႏွင့္အညီ ရာဇဝတ္ျပင္ဆင္မႈ ဖြင့္လွစ္နိုင္ရန္အတြက္ လမ္းညႊန္ျခင္းႏွင့္ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲေပးပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံ ပန္ၾကားအပ္ပါသည္။

ဤေမတၱာရပ္ခံ ပန္ၾကားသည့္အေၾကာင္းၾကားစာ ေပးပို႔ခ်ိန္မွစ၍ (၂) လအတြင္း ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႀကီး အေနျဖင့္ အေကာင္ထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမရွိပါက တရားဥပေဒေၾကာင္းအရ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပး ေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါသည္။

ေလးစားစြာျဖင့္

ဦးရန္နိုင္ေအာင္ (ခ) ဦးဖိုးျဖဴ

LL.M in International Trade and Commercial Law

University of Essex, UK (Candidate)

အထက္တန္းေရွ႕ေန (စဥ္-၂၃၈၁၅/၂၂.၆.၂၀၀၅)

Phoe Phyu & Associates Law Firm