မေလးရွားေ ရာက္ ျမန္မာေတြ အတြက္ အေရးေ ပၚ သတိေ ပးမႈ ကို ေျပာၾကားလာ (ေရႊျမန္မာေတြ ဒုကၡမေရာက္ရေအာင္ မ်ွေ၀ေပးပါအံုးေနာ္)

COVID-19 ကပ္ေ ရာဂါေၾကာင့္ အခက္ေတြ႔ေနၾကတဲ့ မေလးရွားႏိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြ မသမာသူေတြရဲ႕ လိမ္လည္မႈခံရမယ့္ အႏၱရာယ္နဲ႔ပါ ေနာက္ဆက္တဲြ ႀကံဳေနရပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို မဆုမြန္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။

ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈေတြေၾကာင့္ မေလးရွားႏုိင္ငံမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အလုပ္သမားေတြ အလုပ္အကုိင္နဲ႔ စား၀တ္ေနေရး အခက္အခဲ ျဖစ္ေနၾကသလုိ အဖမ္းအဆီးေတြေၾကာင့္ ေနရပ္ျပန္ခ်င္သူေတြ တုိးလာေနတာနဲ႔အမွ် မသမာသူေတြက အခြင့္ေကာင္းယူဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြလည္း ရွိလာတယ္လုိ႔ အလုပ္သမားေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း ေနရပ္ျပန္ခ်င္သူ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ အထူးသတိထားၾကဖုိ႔႔ ျမန္မာသံ႐ုံးနဲ႔အတူ အလုပ္သမားေရး လိုက္လံေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ ဦးသီဟေမာင္ေမာင္က ေျပာပါတယ္။

“အဓိကကေတာ့ ဒီအခ်ိန္မွာက အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္တဲ့သူေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒါကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီးေတာ့ လူေတြက လိမ္ခ်င္ၾကတာေပါ့ေနာ္။ အခု ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အရမ္းကို ျပန္ခ်င္ၾကတယ္။ အခုလက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးမွာ မေလးရွားအစိုးရက လုပ္ေပးတဲ့ တရားမဝင္ အလုပ္သမားေတြ ဒဏ္ေၾကးသက္သက္သာသာနဲ႔ ျပန္လို႔ရမယ့္ B4G (Back For Good) အစီအစဥ္ကလည္း အခုအခ်ိန္မွာ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏုိင္ေသးဘူး။

“ဒါေပမယ့္ အဲ့လိုအေနအထားမွာ ျပန္ခ်င္သူက အရမ္းျပန္ခ်င္တဲ့ အခါက်ေတာ့ လိမ္တဲ့သူေတြက အခုအခ်ိန္မွာ ျပန္လို႔ရပါၿပီ၊ အေပၚလမ္းက ျပန္မယ္ဆိုလည္း CI (Citizen of Identification) ေလွ်ာက္လို႔ရပါၿပီ၊ စရံေငြေတြ ေပးထားလို႔ရပါၿပီဆိုတဲ့ ဒါက လိမ္နည္းတမ်ိဳးေပါ့ေနာ္။ ေအာက္လမ္းက ျပန္မယ္ဆိုလည္း စီစဥ္ေပးမယ္၊ ျမန္မာျပည္ ျပန္ေရာက္ရင္ေတာင္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြ ရပါၿပီဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳး လိုင္းေပၚမွာ ဒါ ေပၚေပၚတင္တင္ကို လိမ္တဲ့ဟာေတြ ေတြ႔ေနလို႔ အထူးသတိထားၾကဖို႔ က်ေနာ္တို႔က ခ်ျပတာပါ။”

မေလးရွားႏုိင္ငံ ကြာလာလမ္ပူၿမိဳ႕တြင္ ကုိ႐ိုနာဗုိင္းရပ္စ္ စစ္ေဆးခံေနသည့္ အမ်ဳိးသားတဦး။ (ေမ ၁၅၊ ၂၀၂၀)

ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈေတြေၾကာင့္ မေလးရွားႏုိင္ငံတြင္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ထိခိုက္သလို လုပ္ငန္းခြင္ေတြလည္း ရပ္နားကုန္တာေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ၾကသူေတြထဲ ျမန္မာအလုပ္သမား အမ်ားအျပားလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီလုိ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြကုိ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္းနဲ႔ မက္လံုးေပး လိမ္လည္သူေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ သတိထားဖုိ႔လည္း ဦးသီဟေမာင္ေမာင္က တုိက္တြန္းပါတယ္။

“ေနာက္တခုက အခု ကိုဗစ္ျဖစ္ခ်ိန္ သူေဌးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အလုပ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ရပ္ၿပီး အလုပ္သမားေတြလည္း မခန္႔ေတာ့ဘူး။ အထူးသျဖင့္ ကိုဗစ္ Test လုပ္ရမွာမ်ိဳးဆိုေတာ့ တရားမဝင္ အလုပ္သမားေတြ ေဆး႐ုံေဆးခန္းသြားဖို႔ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ အဲ့လိုလူေတြ အလုပ္လက္မဲ့ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ျဖစ္လာေနၾကတယ္။ အဲ့လိုျဖစ္ေနပါတယ္ဆိုမွ လိမ္တဲ့ေနာက္တမ်ိဳးက တိုးလာၿပီး အလုပ္ေတြ သြင္းေပးပါမယ္ဆိုၿပီး ဘယ္အလုပ္ကေတာ့ လုပ္လို႔ရတယ္၊ လစာဘယ္ေလာက္ရမယ္ဆိုၿပီး အဲ့လိုမ်ိဳးေတြ လိမ္ၿပီးေတာ့၊ တကယ့္တကယ္လည္းက်ေရာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ အလုပ္သမားေလးေတြဆီက မရွိမဲ့ရွိမဲ့ အလုပ္သြင္း ပြဲစားေတြကလည္း တမ်ိဳးေပါ့ေနာ္။”

မေလးရွားႏုိင္ငံမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈေတြကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ဖုိ႔ သြားလာလႈပ္ရွားမႈေတြ ကန္႔သတ္ထားခ်ိန္မွာ အခက္ႀကံဳေနရတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြကုိေတာ့ လတ္တေလာမွာ ပရဟိတအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အလုပ္သမားေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနသူေတြက ေထာက္ပံ့ ကူညီေပးေနၾကတာပါ။ ကပ္ေရာဂါႀကံဳရခ်ိန္မွာ တရားမ၀င္ ေနထုိင္သူေတြအျဖစ္ ဖမ္းဆီးခံရသူေတြ အတြက္ကေတာ့ စုိးရိမ္စရာေကာင္းတယ္လုိ႔ ဦးသီဟေမာင္ေမာင္က ေျပာပါတယ္။

“အခု သူတို႔က အနီေရာင္သတ္မွတ္ထားတဲ့ ျမန္မာေတြ အေနမ်ားတဲ့ အဲ့ဒီ့ေနရာေတြမွာ Lock Down စေျဖေပးေနၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ျပႆနာက ဘာလဲဆိုေတာ့ Lock Down ခ်ၿပီး စာရင္းေတြေကာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ တရားမဝင္ ေနထိုင္သူေတြ ေတြ႔ေတာ့ ဖမ္းတာ ၁,၆၀၀ ေလာက္ရွိေနတယ္။ အဲ့မွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အဖမ္းခံလိုက္ရတာ ရွိတယ္။ ကမ့္ပ္ေတြထဲမွာ လြတ္ရက္ျပည့္တဲ့သူေရာ အဖမ္းခံရတဲ့သူေရာ အေရးေပၚကာလ ကမ့္ပ္ေတြထဲ အရမ္းမ်ားလာတဲ့ အေနအထားျဖစ္ေနတာ စိုးရိမ္စရာျဖစ္တယ္။ ေပါ့စတစ္ျဖစ္တဲ့သူေတြလည္း ပါလာတယ္။ အခုေတာ့ Lock Down ခ်ထားတဲ့ေနရာမွာ တခ်ိဳ႕ ပုန္းေနၾကဆဲသူေတြလည္း ရွိတယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ေရွာင္ၿပီးေနေနၾကတဲ့သူေတြ မ်ားလာတယ္။”

မေလးရွားႏုိင္ငံတြင္း ကပ္ေရာဂါကာလ သြားလာလႈပ္ရွားမႈေတြကုိ ေျဖေလွ်ာ့ၿပီး လုပ္ငန္းေတြ ျပန္လည္စတင္တဲ့အခါ ေရာဂါကင္းစင္မႈ ရွိ-မရွိ စစ္ေဆးသြားမွာပါ။ လတ္တေလာ မေလးရွားႏုိင္ငံမွာေတာ့ COVID-19 ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ၁၀၀ ေက်ာ္ အပါအ၀င္ ကူးစက္သူ ၇,၇၀၀ ေက်ာ္ ရွိေနၿပီး ခန္႔မွန္းေခ် ျမန္မာအလုပ္သမား ၅၀ ေက်ာ္ဟာလည္း ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံထားရပါတယ္။ မူရင္း ဗြီအိုေအ