ကို ရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကို အေစာဆံုးနဲ႕ ပထမဆံုး ကာကြယ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံရဲ႕ Covid-19 ကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းခဲ့ပံု

ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံေနရတဲ့ သူေတြကို ဆရာဝန္ေတြ၊ စစ္သားေတြက သတ္ျပစ္တယ္ဆိုတာ လုံးဝ သတင္းအမွားေတြေနာ္။ အေနာက္အုပ္စုနဲ႔ ေတာင္ကိုရီယားႏိုင္ငံကေန ဝါဒျဖန္႔လာတဲ့ သတင္းအမွားေတြ။ ခ်မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္း ေဖာက္ဖ်က္လို႔အျပစ္ေပးတာပဲရွိတယ္။

အဲ့ဒါေတြနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားပိုင္ သတင္းဌာနတစ္ခုျဖစ္တဲ့ KCNA နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယားအေျခစိုက္ NK သတင္းဌာန နဲ႔ Time သတင္းဃာနကေန ဖတ္ျဖစ္တဲ့ လူသိပ္မသိေသးတဲ့ အခ်ိဳ႕ေသာ အေၾကာင္းအရာေတြကို ေဝမွ်ခ်င္တယ္ဗ်။

အခုရက္ပိုင္းမွာ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ Covid-19 အတြက္ေျမာက္ ကိုရီးယား ကေန တရားဝင္အတည္ျပဳခ်က္ Statement တစ္ခုထြက္လာတယ္။ အဲ့ထဲမွာ “Clean Land” ဆိုၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ KCNA သတင္းဌာနကေန သူတို႔ႏိုင္ငံမွာ Covid-19 ေရာဂါကင္းရွင္းေၾကာင္ တရားဝင္သတင္း ထုတ္ျပန္ထားတယ္။

သံသယရွိလို႔ ေဆး႐ုံတင္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံ ျခားသား ၃ ဦးကလည္း အေျခအေန ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အဲ့ဒီ့ သတင္းကို ၿပဳံယမ္းမွာရွိတဲ့ ကမာၻ႕က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO အဖြဲ႕ကလည္းေထာက္ခံတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံက ဒီေရာဂါကို အေစာဆုံးနဲ႔ ပထမဆုံး ကာကြယ္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံလို႔ေတာင္ေျပာလို႔ရတယ္။ သူ႔ႏိုင္ငံက နယ္စပ္ေတြ ကိုပိတ္တဲ့ အခ်ိန္တုန္းက တစ္ကမာၻလုံး အေယာက္၃၀ ေလာက္ပဲ ကူးေသးတယ္။ မွတ္မွတ္ရရ ဇန္နဝါရီလ ေနာက္ဆုံးအပတ္ပဲ။

အဲ့ဒီ့ ဇန္နဝါရ္ီလထဲမွာပဲ Air China တို႔လို ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြကို ျပည္ဝင္ ခြင့္စပိတ္တယ္။ တ႐ုတ္နဲ႔ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရွိတဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံရဲ႕ ျပတ္သားတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြေပါ့။ ေနာက္ပိုင္း ျပည္ပေလေၾကာင္းလိုင္းပါပိတ္ပစ္တယ္။ တ႐ုတ္နဲ႔ထိစပ္ေနတဲ့ Sinuiju ၿမိဳ႕ကိုပါ lock down ခ်ခဲ့တယ္။

ေဖေဖာ္ဝါရီလထဲမွာ တစ္ႏိုင္ငံလုံး mask မတပ္မေနရထုတ္ျပန္တယ္၊ ႏိုင္ငံထဲ ကို ျပည္ပခရီးသြားေတြေပးမဝင္ေတာ့ဘူး။ ေပ်ာ္ပြဲ႐ႊင္ပြဲေတြနဲ႔ အရက္ေသစာေသာက္စားမူကို တားျမစ္တယ္။ ေက်ာင္းေတြပိတ္ပစ္တယ္။ နယ္စပ္ဂိတ္ေတြႏွဲ သမၼတကတိုက္႐ိုက္အမိန္႔ေပးတဲ့ ပံုစံအတိုင္းသြားၿပီး ေဖာက္ဖ်က္ရင္ အျမင့္ဆုံး ျပစ္ဒဏ္ျဖစ္တဲ့ ေသဒဏ္ကိုပါ ေပးလို႔ရတဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြခ်တယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ တ႐ုတ္ မီးရထားခရီးစဥ္ေတြပါ ပိတ္လိုက္တယ္။

အလုပ္သမားပါတီက အလုပ္သမားေတြကို က်န္းမာေရးဗဟုသုတေတြနဲ႕ လက္ေဆးဖို႕ လိုက္ၿပီးႏႈိးေဆာ္တယ္။ တစ္ႏိုင္ငံလုံး Covid-19 အေၾကာင္းသိေစဖို႔ ကိုယ့္က်န္းမာေရး ကိုယ့္ဘာသာေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ E Book စာအုပ္ေလးေတြကို ၿပဳံယမ္းေဆးတကၠသိုလ္က ထုတ္ေပးၿပီး မဖတ္မေနရ စည္းမ်ဥ္းထုတ္ျပန္တယ္။

အဲ့ဒီစာအုပ္ကို အေျခခံက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ အဓိကအခ်က္ (၅)ခ်က္နဲ႔ Electronic Document ပုံစံနဲ႔ဖန္တီးတယ္။ အေမးအေျဖပုံစံသြားၿပီး က်န္းမာေရး နည္းပညာအခ်ိဳ႕ကို တ႐ုတ္က ကူညီေထာက္ပံ့တယ္။

ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၄ ရက္မွာ တစ္ႏိုင္ငံလုံးက ႏိုင္ငံျခားသားေတြကို ကြာရင္တင္း ၁၄ ရက္စလုပ္တယ္။ ေနာက္ပိုင္း ရက္ ၃၀ ထိပါထပ္တိုးတယ္။ အဓိက အပန္းေျဖေနရာေတြပိတ္တယ္။ မတ္လ ၁ ရက္ေန႔မွာ ႏိုင္ငံအတြင္းကိုျပန္လာတဲ့ ႏိုင္ငံသား ၈၀၀၀ နီးပါးကိ ရက္ ၃၀ နီးပါးကို ေဆးစစ္မူခံယူေစတယ္။

သူတို႔ႏိုင္ငံမွာ က်န္းမာေရးအသုံးအေဆာင္ေတြ၊ ဝန္ထမ္းအင္အားေတြ မဖြံ႕ၿဖိဳးတာ သူတို႔သိတယ္။ တစ္ခုခုျဖစ္ရင္ အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ေသမွာဆိုတာလည္းသိတယ္။ သူတို႔ ႏိုင္ငံဆင္းရဲတယ္။ က်န္းမာေရးအသုံးအေဆာင္ပစၥည္စေတြ၊ က်န္မာေရးဝန္ထမ္းေတြက အလုံအေလာက္မရွိဘူး။

ဒါေၾကာင့္မလို႔ ဒီေရာဂါျဖစ္ရင္ လူ ေတြအုံလိုက္က်င္းလိုက္ ေသမွာကို သိတဲ့အတြက္၊ မျဖစ္ခင္ထဲက ကာကြယ္ခဲ့တယ္။ တ႐ုတ္ရဲ႕ပံ့ပိုးမူ နည္းပညာေတြ၊ ဟြာေဝးရဲ႕ AI နည္းပညာသုံး Covid-19 ေရာဂါပိုး ကိုစမ္းသပ္တယ္။ (အခုလက္ရွိပနားမားမွာ တ႐ုတ္ဟြာေဝးရဲ႕ AI နည္းပညာကို အသုံးျပဳေနတယ္)

အခု မတ္လေနာက္ဆုံးအပတ္မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံကေန အိမ္နီးခ်င္းေတာင္ကိုရီးယားမွာျဖစ္ပြားေနတဲ့ Covid19 အတြက္မ်ားစြာ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရပါတယ္ဆိုၿပီး စာပို႔ၿပီးအားေပးတယ္။ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ကလည္း Covid-19 အတြက္ ကမာၻႀကီးကို အကူအညီေပးပါလို႔ အိမ္ျဖဴေတာ္ကေနစာေရးၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားကို အကူအညီ ေတာင္းတယ္။ (သိပ္ေတာ့မေသခ်ာေပမယ့္ ေဒၚနယ္ထရန္႔စာေပးတာေတာ့ က်ိန္းေသပါတယ္)

ေနာက္ဆုံးမွာ Covid-19 ကို သူတို႔ႏိုင္ငံ သားေတြက အိပ္ထဲထည့္ထားႏိုင္ၿပီလို႔ ႀကဳံးဝါးခဲ့ရင္းနဲ႔ တစ္ကမာၻလုံးကို က်န္းမာပါေစေၾကာင္း အလုပ္သမားပါတီကေန တစ္ဆင့္ KCNA သတင္းကေန ဆုေတာင္း ေပးခဲ့တယ္။

သတင္းအတိအက် မသိရတဲ့ႏိုင္ငံဆိုေတာ့ အမွားအယြင္းအနည္းငယ္ေတာ့ ရွိမွာပါ။ အဓိကကေတာ့ သူတို႔အေသအေၾက ကာကြယ္တဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ ထရန္႔တို႔အေမရိကားမွာ ရာသီေပၚတုပ္ေကြး၊ တ႐ုတ္ဗိုင္းရပ္စ္ဆိုၿပီး ေပ်ာ္ေနပါးေနတုန္း၊ အီတလီမွာ ေပ်ာ္ပြဲစားထြက္ေနၾကတုန္း WHO ရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္ Situation report 5 ေလာက္ပဲရွိေသးတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာဆို ေရာဂါျဖစ္ေနမွနလးေတာင္ မသိေသးတဲ့ ကာလတစ္ခုေပါ့။

ကာကြယ္ျခင္းသည္ ကုသျခင္းထက္ပိုမို ထိေရာက္တယ္ဆိုတာကို က်န္းမာေရး အဆင့္အတန္းမွာ ဟိုးေအာက္ဆုံး ေရာက္ေနတဲ့နႏိုင္ငံေလက တစ္ကမာၻလုံး ကိုသက္ေသျပခဲ့တယ္ေလ။

ဖက္တီးေလး အစြမ္းအံမခန္းေပါ့ ။

Ref – DailyNK, KCNA, NYPost, TIME, Alex
Alex Lwin