C OVID-19 ေရာဂါကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈကို ကာကြယ္ရန္ အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားက lockdown ဟု ေခၚသည့္ နည္းလမ္းတစ္ရပ္ကို က်င့္သုံးလာၾကသည္။ ေနာက္ဆုံးအျဖစ္ နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံသည္ မတ္ ၂၅ ရက္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ည ၁၁ နာရီ ၅၉ မိနစ္မွစ၍ တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုင္းအတာျဖင့္ lockdown ျပဳလုပ္ေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကညာလိုက္သည္။

မျဖစ္မေနမဟုတ္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားအားလုံးကို ပိတ္ပစ္ရမည္ျဖစ္ၿပီး လူတိုင္းသည္ တစ္ဦးတည္း ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းႏွင့္ မရွိမျဖစ္ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားထံသို႔ သြားျခင္းတို႔မွလြဲ၍ ေနအိမ္ထဲ၌သာ ေနၾကရမည္ျဖစ္သည္။

Lockdown ခ်ထားစဥ္အတြင္း စူပါမားကက္မ်ားကို ဆက္လက္ဖြင့္ထားမည္ျဖစ္ၿပီး ေထာက္ပံ့ေရးလမ္းေၾကာင္းကို ဆက္လက္ထားရွိမည္ ျဖစ္သည္။

Lockdown တာဝန္အဖြဲ႕မ်ားအေနျဖင့္ အေနအထားအရ ၊ အေနအထားျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲမႈအရ အႀကံဉာဏ္မ်ားကို Update လုပ္ကာ ေပးသြားမည္ျဖစ္သည္။

■ Lockdown မတိုင္မီ မည္သည့္အရာမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ရမည္နည္း

ဦးစြာ ေၾကာက္႐ြံ႕့ထိတ္လန႔္ျခင္း မျဖစ္ရန္လိုသည္။ ႏိုင္ငံသားမ်ားအေနျဖင့္ စူပါမားကက္မ်ားသို႔ သြားႏိုင္ဆဲျဖစ္ၿပီး ယင္းတို႔၌ အစားအစာမ်ား အၿမဲရွိေနမည္ျဖစ္သည္။ ေထာက္ပံ့ေရးလမ္းေၾကာင္း ဆက္လက္ လည္ပတ္ေနရန္အတြက္ အစိုးရက တာဝန္ယူ တာဝန္ခံထားသည္။

သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံသားမ်ားအေနျဖင့္ မိမိဘာသာ အစီအစဥ္မ်ား စတင္ခ်မွတ္ကာ ျပင္ဆင္ထားသင့္သည္။

ယင္းတို႔၌ မိမိ မိသားစုမ်ား၊ ေဆြးမ်ိဳးမ်ားတို႔ႏွင့္ တိုင္ပင္ကာ အစီအစဥ္မ်ား ေရးဆြဲျခင္း၊ မိမိတို႔၏ လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းအတြင္း ဆက္သြယ္ရန္ အေသးစိတ္အခ်က္မ်ား ေရးဆြဲထားျခင္းႏွင့္ lockdown ကာလတစ္ေလွ်ာက္ မိမိအေနျဖင့္ မည္သို႔မည္ပုံ ေဆာင္႐ြက္မည္နည္းဟူသည္ကို ေတြးေတာျခင္းတို႔ ပါဝင္သည္။

မိမိ္အေနျဖင့္ အလုပ္ကို အိမ္မွေန၍ လုပ္ေဆာင္၍ ျဖစ္ႏိုင္သလားဟူသည္ကို သိရွိထားသင့္သည္။

မိမိအေနျဖင့္ ေနအိမ္မွ အေဝးသို႔ ေရာက္ရွိေနပါက ခ်က္ခ်င္းေနရပ္ျပန္ရန္ စီစဥ္ရမည္ျဖစ္သည္။

■အျပင္သို႔ ထြက္ႏိုင္ေသးပါသလား

ႏိုင္ငံသားမ်ားအေနျဖင့္ စူပါမားကက္သို႔သြားျခင္း၊ တစ္ဦးတည္း လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းႏွင့္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္း၊ ကေလးမ်ားကို ပန္းၿခံသို႔ လိုက္ပို႔ျခင္းႏွင့္ ေခြးမ်ား လမ္းေလွ်ာက္မႈကို ထိန္းေက်ာင္းျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ႏိုင္ေသးသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ မိမိတို႔၏ ကေလးမ်ားကို ကမ္းေျခသို႔ ေခၚသြားႏိုင္ေသာ္လည္း အျခားကေလးမ်ားႏွင့္ ကစားခြင့္ မျပဳသင့္ေပ။

Lockdown ၏ ရည္မွန္းခ်က္သည္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ကန႔္သတ္ရန္ ျဖစ္သည္။ အစိုးရအေနျဖင့္ ျဖစ္ႏိုင္သည့္ အႏၲရာယ္မ်ားႏွင့္ လူအုပ္အတြင္းပ်ံ႕ႏွံ႔မႈတို႔ကို တြက္ခ်က္သုံးသပ္ကာ ေဘးကင္းလုံၿခဳံမႈရွိပါက တစ္ဆင့္ခ်င္း ျပန္လည္ေလွ်ာ့ခ်သြားရမည္ ျဖစ္သည္။

■ Lockdown ကို မည္သို႔ အမိန႔္အာဏာ ထိန္းသိမ္းမည္နည္း။

သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ အမိန႔္အာဏာ ထိန္းသိမ္းျခင္းကို ရဲတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက ေဆာင္႐ြက္ရသည္။ လမ္းမ်ားေပၚတြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား သို႔မဟုတ္ ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားကို လုံေလာက္စြာ ခ်ထားမည္ျဖစ္သည္။ လိုအပ္ပါက တပ္မေတာ္မွ ပူးေပါင္းကူညီရမည္ ျဖစ္သည္။

Lockdown ၏ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသူမ်ားကို အာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္ အေရးယူေဆာင္႐ြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ ေရာဂါေျခခ်ဳပ္ခ်ထားျခင္းကို ျငင္းဆန္သူမ်ားကိုလည္း လိုအပ္သလို အေရးယူေဆာင္႐ြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။

■ မည္သည္တို႔ကို မရွိမျဖစ္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားဟု သတ္မွတ္မည္နည္း။

စူပါမားကက္မ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ ေထာက္ပံ့ေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ဆက္လက္ထားရွိရမည္ ျဖစ္သည္။ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ ေဆးဝါးတို႔အတြက္ ပူပင္ေၾကာင့္ၾကမႈမရွိရေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးရန္ အစိုးရက တာဝန္ယူ တာဝန္ခံရမည္ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ စူပါမားကက္မ်ား ေဘးကင္းလုံၿခဳံမႈကို ရဲတပ္ဖြဲ႕အပါအဝင္ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက ေစာင့္ေရွာက္ေပးရမည္ ျဖစ္သည္။

ဆရာဝန္မ်ား၊ ေဆးဝါးပညာရွင္မ်ား၊ တိရစာၦန္ေဆးကုဆရာဝန္မ်ားအေနျဖင့္ ဆက္လက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ရန္ လိုအပ္ေသာေၾကာင့္ ေဆး႐ုံမ်ားႏွင့္ ေဆးခန္းမ်ား ဆက္လက္ဖြင့္ထားရမည္ ျဖစ္သည္။ အေရးေပၚဝန္ေဆာင္မ်ားႏွင့္ အေရးႀကီးေသာ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းအခ်ိဳ႕ကို ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ခြင့္ ျပဳရမည္ျဖစ္သည္။

အမ်ားျပည္သူသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ျပည္သူတို႔အတြက္ မရွိမျဖစ္ ဝန္ေဆာင္မႈအားလုံးကို ခြင့္ျပဳထားရမည္ ျဖစ္သည္။

ေရဒီယို၊ ႐ုပ္သံ၊ သတင္းစာ အစရွိသည့္ မီဒီယာမ်ား အားလုံးသည္ ျပည္သူမ်ားအား အေရးႀကီးသည့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား၊ လက္ေတြ႕က်ေသာ အႀကံဉာဏ္မ်ားႏွင့္ သုံးသပ္ခ်က္မ်ား ေပးရမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မရွိမျဖစ္ဝန္ေဆာင္မ်ား၌ ပါဝင္ၿပီး ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ခြင့္ ျပဳထားရမည္ျဖစ္သည္။

EMG