ဒီ ရက္ပိုင္းမွာ ကမာၻကို ဥကၠာခဲ တစ္ခု၀င္တုိက္ျပီး ကမာၻပ်က္ႏုိင္တယ္ဆိုတဲ့ သတင္း ကို facebook ေပၚက clickbait သတင္းဌာန ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွာ တင္ေနတာေတြ႕ၾကမွာပါ။ ဒီသတင္းေတြရဲ႕ အစအရင္းအျမစ္ က လဲ express.co.uk လုိမ်ိဳး ႏုိင္ငံျခားက clickbait သတင္းေတြ တင္တတ္တဲ့ သတင္းဌာန ေတြက ေန လာတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ clickbait သတင္းဌာနေတြဟာ သတင္းေခါင္းစဥ္ကို လူစိတ္၀င္စားေအာင္ ခ်ဲ႕ကားျပီး မမွန္ကန္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေရးတင္ၾကေလ့ရွိပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အေနနဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ အမွားေတြကို မယံုမိဖုိ႔၊ ဆက္လက္မျဖန္႕ မိဖုိ႔ သတိထားၾကဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ သတင္းအခ်က္အလက္ အမွားေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္တဲ့ ဆုိးက်ိဳးဟာ မူလ ကိစၥေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚႏုိင္တဲ့ ဆိုးက်ိဳး ထက္မ်ားႏုိင္တာကို သတိျပဳမိဖုိ႔လုိပါတယ္။

မူလသတင္း ျဖစ္တဲ့ ဥကၠာခဲ ၀င္တုိက္ႏုိင္တယ္ဆိုတာက အလြန္အခြင့္အေရး နည္းပါးတဲ့ ကိစၥရပ္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ကမာၻကို လွည့္ပတ္ေနတဲ့ NEO (Near Earth Objects) အေရအတြက္ ဟာ ယခုအခ်ိန္ထိ ရွာေဖြေတြ႕ရွိထားသေလာက္ အခု ၂၀၀၀၀ ခန္႕ရွိပါတယ္။ ထုိ အရာ၀တၳဳအမ်ားစု ဟာ အရြယ္အစား မ်ိဳးစံုရွိတဲ့ ဥကၠာခဲေတြျဖစ္ျပီး အနည္းငယ္ေသာ အေရအတြက္ဟာ ၾကယ္တံခြန္ေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။

ေနကို လွည့္ပတ္ေနတဲ့ အရာ၀တၳဳေတြ ဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ေနကို လွည့္ပတ္ေနတဲ့ အနီးဆံုးပတ္လမ္း ဟာ 1.3 AU (1 AU = 93 Million Miles ) ထက္ ပိုမုိေလ်ာ့နည္းပါက ထုိအရာ၀တၳဳေတြကို NEO အျဖစ္သတ္မွတ္ပါတယ္။ ထုိ NEO ေတြထဲက ပတ္လမ္းဟာ ကမာၻ႕ ပတ္လမ္းနဲ႔ ျဖတ္သြားႏုိင္ျပီး အရြယ္အစား အားျဖင့္ ၁၄၀ မီတာ ထက္ ၾကီးမားပါ က ထုိအရာ၀တၳဳ ကို PHO ( Potentially Hazardous Object ) ကမာၻကို အႏၱရယ္ ေပးႏုိင္တဲ့ အရာ၀တၳဳအျဖစ္သတ္မွတ္ပါတယ္။

ကမာၻကို အႏၱရာယ္ေပးႏုိင္တဲ့ ဥကၠာခဲေတြ ကမာၻၾကီးျဖစ္တည္လာျပီး ေနာက္ပိုင္း ကမာၻ နဲ႔ အၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ တုိက္မိခဲ႔ဖူးျပီး ကမာၻ႕ရဲ႕ ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္နဲ႔ သက္ရွိေတြ အေပၚကို သက္ေရာက္မႈမ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚေစခဲ႔ပါတယ္။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာ အဆိုပါ ဥကၠာခဲေတြ ရဲ႕ အႏၱရာယ္ကို လူသားေတြ အေနနဲ႔ ပိုမုိ သတိျပဳမိလာျပီး ေလ့လာမႈေတြ ပိုမုိ လုပ္ေဆာင္လာခဲ႔ပါတယ္။ မီတာ ၂၀ ခန္႕ၾကီးမား တဲ့ ဥကၠာခဲ ၀င္တုိက္ပါက ျမိဳ႕တစ္ျမိဳ႕ သုိ႔မဟုတ္ ထုိျမိဳ႕ပတ္၀န္းက်င္ နဲ႔ ေနထုိင္ရာ သက္ရွိေတြကို သက္ေရာက္မႈ ရွိႏုိင္ျပီး ထုိထက္ ပိုမိုၾကီးမားတဲ့ ဥကၠာခဲ ျဖစ္ပါက ကမာၻလံုးဆို္င္ရာ ပ်က္စီးမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္ပါတယ္။

အေမရိကန္ အာကာသေအဂ်င္စီ နာဆာ အေနနဲ႔ အဆိုပါ ကမာၻနားမွာ ရွိတဲ့ ဥကၠာခဲ ေတြကို ၂၄ နာရီ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနျပီး ကမာၻနဲ႔ ေနာက္ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ အတြင္းမွာ ၀င္ေရာက္တုိက္မိ ႏုိင္တဲ့ ဥကၠာခဲေတြကို စာရင္းျပဳစုကာ အေသးစိတ္ေလ့လာမႈေတြ ထပ္မံျပဳလုပ္ပါတယ္။ ထုိ စနစ္ကို Sentry လုိ႔အမည္ေပးထားျပီး အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ Pasadena ျပည္နယ္ရွိ Jet Propulsion Laboratory (JPL) က ဦးစီးလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ စနစ္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ထုိ စနစ္အရ PHO ေတြကို စတင္ေတြ႕ရွိတဲ့ အခ်ိန္မွာ ကမာၻကို ၀င္တုိက္ႏုိင္ ေျခကို တြက္ခ်က္ျပီး ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ဘယ္ေလာက္ ရွိလဲဆိုတာကို ၀ ကေန ၁၀ အတြင္း သတ္မွတ္ပါတယ္။ ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ၀ ထက္ပိုမုိမ်ားေနပါ က အဆိုပါ PHO ကို အေသးစိတ္ထပ္မံေလ့လာ မႈေတြျပဳလုပ္ပါတယ္။ ယေန႕အခ်ိန္ထိ တုိင္းတာမႈေတြ ျပဳလုပ္ထားသမွ်ထဲမွာ ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ၁ ရွိတဲ့ ဥကၠာခဲ တစ္ခု ပဲရွိပါေသးတယ္။ အဆိုပါ ဥကၠာခဲ ကို 2020 DR2 လုိ႔အမည္ေပးထားျပီး ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ လ ၂၀ ရက္ေန႕မွာ စတင္ေတြ႕ရွိခဲ႔တာပါ။ လက္ရွိတြက္ခ်က္ မႈေတြအရ ဆိုပါ ဥကၠာခဲ ဟာ ၂၀၇၄ ခုႏွစ္မွာ ကမာၻကို ၀င္တုိက္ႏုိင္ေခ် 0.00034 ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒါဟာ အလြန္နည္းပါးတဲ့ ရာခုိင္ႏႈနး္ျဖစ္ျပီး ဆက္လက္ေလ့လာမႈ ေတြ အရ သူရဲ႕ ပတ္လမ္း အရွိန္ ကို ပိုမို တိက်စြာသိရွိလာတာနဲ႔ အမွ် ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ၀ အေနနဲ႔ အဆင့္ေလ်ာ့က် သြားႏုိင္ေသးတာလဲျဖစ္ပါတယ္။ Sentry စနစ္အေၾကာင္းကို ပိုမုိ ေလ့လာခ်င္ပါ က သူ႕ရဲ႕ website ျဖစ္တဲ့ https://cneos.jpl.nasa.gov/sentry/ မွာ၀င္ေရာက္ေလ့လာႏုိင္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေနနဲ႔ NEO ေတြ ရဲ႕ အႏၱရာယ္ကို အျမဲသတိထားေနရမွာျဖစ္ေပမယ့္ ခ်ဲ႕ကားေရးသားထားတဲ့ သတင္းမွားေတြကို မယံုမိၾကဖုိ႔ေတာ့ သတိထားေစခ်င္ပါတယ္။ ယေန႔ေခတ္မွာ google မွာ ရွာေဖြဖတ္ရႈပါက အေသးစိတ္ ေလ့လာႏုိင္တဲ့ website ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိျပီး facebook ေပၚက သတင္းတစ္ခုကို ယံုၾကည္ရေလာက္ တဲ့ သတင္းအရင္းျမစ္ေတြက လြဲျပီး က်န္တဲ့ အေပါစား သတင္းဌာနေတြမွာ ေတြ႕ပါက မိမိကုိယ္တုိင္ ရွာေဖြေလ့လာျပီး မွ ယံုၾကည္သင့္ေၾကာင္းကို တုိက္တြန္းေျပာၾကားလုိပါတယ္။

~ MASES/MZM