လူေ တြ ျပင္ဆင္သင့္ေနပါၿပီ ။

အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္က ဘုရားပြဲေတြ…

ရန္ကုန္ ၿမိဳ့ထဲကၿမိဳ့နယ္ေတြေရာ …ဆင္ေျခဖုံးဘက္မွာပါလုပ္ေနတဲ့ တရားပြဲေတြ ..

အျခား လူစုလူေဝးေတြအားလုံး ရွိုးပြဲဘာပြဲညာပြဲေတြ….ရပ္သင့္ေနပါၿပီ ။

က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ဘယ္လိုပဲစာေတြထုတ္ထုတ္က်န္တဲ့ဝန္ႀကီးဌာနေတြက ဖုတ္ေလတဲ့ငပိ ရွိတယ္လို့ေတာင္မထင္ … ျပႆနာျဖစ္မွ ဟိုဟိုဒီဒီလက္ညိဳးထိုးလို့ ေသသြားတဲ့ အသက္ေတြ ျပန္မရွင္ပါဘူး ။

ခ်မ္းသာ ပိုက္ဆံရွိတဲ့ ဒိတ္ဒိတ္ၾကဲနိုင္ငံေတြေတာင္လူရာဂဏန္းေလာက္ ျပဳံၿပီးေဆး႐ုံေရာက္လာၾကတယ္…ေဆး႐ုံမွာ ေစာင့္ေရွာက္မွုေပးရတယ္ …ICU မွာ ေနရမယ့္လူေတြ အမ်ားႀကီး ေပၚလာမယ္..အသက္ရွုစက္ေတြ ..ေအာက္စီဂ်င္ေတြ အရင္ကထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ပိုလိုလာမယ္ ။ဆိုပါစို့ အရင္က ဆယ္လုံးနဲ႔ရရင္ အခုအလုံး 60 ေလာက္လိုလာမယ္ ။

အဲဒါတင္မၿပီးဘဲအဲဒီလူနာေတြရဲ့ ဆင့္ပြားထိေတြ႕မိသူ contacts ေသာင္းဂဏန္းကို quarantine လိုက္လုပ္ရမယ္။အဲဒီေသာင္းဂဏန္းကို ေနရာအသစ္မွာ ခြဲၿပီးထားရမယ္ ။ ခြဲၿပီးထားစရာေနရာမရွိလို့ အိမ္မွာပဲ ေနခိုင္းရင္လည္း တကယ္အိမ္မွာေနရဲ့လားဆိုၿပီး စစ္ေဆးေနတဲ့သူေတြရွိရမယ္ …အဲဒီလို burden ကို မနိုင္ၾကပါဘူး ။

လူေတြသတိရွိသင့္ ဆင္ျခင္သင့္ေနပါၿပီ။

ဒီၾကားထဲမွာ လူနာေတြဆီက ကူးသြားလို့ အလုပ္မလုပ္နိုင္ေတာ့တဲ့ ခြင့္ယူလိုက္ရတဲ့ တိမ္းပါးသြားတဲ့ ဆရာဝန္ေတြ သူနာျပဳေတြအမ်ားႀကီး ေပၚလာနိုင္ပါေသးတယ္ ။ 😭

အဲဒီလို ေပၚလာၿပီ ဆိုရင္လည္း ကူးစက္ခံရသူ ဆရာဝန္သူနာျပဳ တစ္ေယာက္ ႏွစ္ေယာက္တင္မကဘဲ သူအလုပ္လုပ္ေနတဲ့ေနရာက ဆရာဝန္ေတြ အပါအ၀င္ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ တစ္ျပဳံႀကီး အလုပ္မဆင္းရေတာ့ဘဲ Quarantine ထပ္ထိပါဦးမယ္ ။

အင္အားအျပည့္နဲ႔ ဇယ္ဆက္သလို အလုပ္လုပ္ရင္ေတာင္ မနိုင္တဲ့အခ်ိန္မွာ လူအင္အားထပ္‌ေလ်ာ့သြားရင္ စဥ္းသာစဥ္းစား ၾကည့္ၾကပါေတာ့ ။

ဘယ္ေလာက္ခ်မ္းသာတဲ့ တိုင္းျပည္ျဖစ္ျဖစ္ေဆး႐ုံတစ္႐ုံရဲ့ ward ေတြICU beds ေတြဆိုတာသူ႔နဂိုရွိရင္းစြဲ လူနာထုႀကီးနဲ႔ကို ျပည့္‌ႏွင့္ေနၿပီးသားပါ..။

ဒီ ေရာဂါအသစ္ေသာင္းက်န္းေနလို့ ႏွလုံးေရာဂါရွိေနတဲ့သူေတြက ေရာဂါမေဖာက္ဘဲ ခဏေစာင့္ေပးမေနနိုင္ပါဘူး ။ အူအတက္ေပါက္မယ့္သူကလည္း ေပါက္ေနဦးမွာပါ ။ ကင္ဆာလူနာေတြလည္း ကုတင္ေပၚက ဆင္းမေပးနိုင္သလို ကေလးေမြးမယ့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြလည္း ေအာင့္မထားနိုင္ပါဘူး။ ဆိုလိုတာက နဂိုရွိၿပီးသား လူနာေတြကလည္း ေစာင့္ေရွာက္မွု အရင္လိုပဲ လိုအပ္ေနၾကတာပါ။ နဂိုရွိၿပီးသား burden ႀကီးက ေပ်ာက္မသြားပါဘူး ။

အဲဒီလို ရွိရင္းစြဲ လူနာထုႀကီးအျပင္ ဒီေရာဂါအသစ္ေၾကာင့္ ေဆး႐ုံေပၚ ဝုန္းခနဲ ေရာက္လာတဲ့ ရာဂဏန္းလားေထာင္ဂဏန္းလား မသိတဲ့ လူအုပ္ႀကီး လုံေလာက္ဖို့ဆိုတာ သိပ္ကိုႀကီးတဲ့ burden ပါ။ ခ်မ္းသာ တဲ့နိုင္ငံေတြေတာင္ သြက္သြက္ခါေနတာပါ။

ေတာင္ကိုရီးယားလို အာရွမွာနံပါတ္ေလး စီးပြားေရးအင္အားရွိတဲ့နိုင္ငံေတာင္ ေဆး႐ုံတင္ဖို့ ကုတင္ေတြမရွိလို့ လူနာေတြကိုသူတို့အိမ္မွာ ေစာင့္ခိုင္းရင္းနဲ႔ အိမ္မွာတင္ found dead ေသသြားတာမ်ိဳးေတြ သတင္းထဲမွာေတြ႕တာကို 4 ေယာက္ေလာက္ရွိပါၿပီ ။

UK မွာ Corona ဟာ containment ဆိုတဲ့အဆင့္ကို ေက်ာ္သြားၿပီး delayed ျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနရတဲ့ phase ဝင္ၿပီလို့ ဝန္ခံေနပါၿပီ ။

(containment အဆင့္ဆိုတာ ေရာဂါကူးစက္ခံရတဲ့သူ အေရအတြက္ သိပ္ကို နည္း‌ေသးတဲ့အတြက္ ထိုသူမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္လူမ်ားကိုပါ သီးျခားခြဲထားၿပီး လူထုထဲမွာ ပ်ံ႕ႏွံ့မွုမရွိေသးတဲ့ အဆင့္ကို ေျပာတာပါ )

(Delayed phase ဆိုတာ လူထုထဲမွာ လုံးဝမျပန္႔ေအာင္…လုံးဝမရွိေအာင္.. ထိန္းခ်ဳပ္ဖို့ မျဖစ္နိုင္ေတာ့တဲ့အတြက္ တစ္ထစ္ေလၽွာ့လိုက္ၿပီး medical services ကို ဝိုင္း access လုပ္ၾကမယ့္ consumer အေရအတြက္ကို၊ လြယ္လြယ္ေျပာရရင္ ေဆး႐ုံ ေဆးခန္းေတြကို ျပဳံၿပီး ေရာက္လာမယ့္ လူနာအေရအတြက္ကို တတ္နိုင္သေလာက္ နည္းေအာင္ ေႏွးေအာင္ လုပ္တဲ့အဆင့္ပါ)

အေယာက္ 200 ေလာက္ တစ္ရက္တည္း တစ္ၿပိဳင္တည္း ေရာက္လာတာနဲ႔စာရင္ ႏွစ္ဒါဇင္ေလာက္စီခြဲၿပီး ႏွစ္ပတ္ေလာက္အတြင္းမွာမၽွၿပီး ျဖည္းျဖည္းေရာက္လာတာက ပိုၿပီး အေသအေျပာက္နည္းနိုင္ပါတယ္)

ျမန္မာနိုင္ငံလို နိုင္ငံမ်ိဳးအတြက္ ဒီလို burden ဟာ ဘာနဲ႔တူလဲဆိုရင္ တစ္လကို ဆယ္သိန္းေလာက္ ဝင္ေငြရွိတဲ့ အေဖကို Lamborghini တို့ Porsche တို့လို ၿပိဳင္ကားေတြ ဝယ္ေပးဖို့ အတင္းပူဆာ ေနသလိုပါပဲ ။

မရွိရွိတဲ့ ပိုက္ဆံနဲ႔ အတင္းအဆင္ေျပေအာင္ က်ားကန္ေနရတဲ့ ကိုယ့္နိုင္ငံရဲ့ က်န္းမာေရးစနစ္ကို အေျခအေနေတြဆိုးလာမွ လက္ညႇိုးထိုးဖို့ခ်ည္း စဥ္းစားမေနဘဲ
ကိုယ္တတ္နိုင္သေလာက္ကိုယ့္တစ္ေယာက္အတြက္ကိုယ္မိသားစုတစ္ခုအတြက္ မလုပ္သင့္တဲ့ဟာေတြကို မလုပ္ဘဲ ဆင္ဆင္ျခင္ျခင္ရွိသင့္ပါၿပီ။

ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ကငယ္ရြယ္တယ္ က်န္းမာေရးေကာင္းတယ္လို့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ယူဆေနတယ္ …ကိုယ္ခံအားစနစ္ေကာင္းလို့ ခံနိုင္လိမ့္မယ္လို့အတင္းကာေရာ ယုံၾကည္ေနတယ္ ဆိုရင္ေတာင္မွ ….

ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာ မျပတဲ့ပိုးကကိုယ္အိမ္ျပန္သြားတဲ့အခါ အိမ္မွာရွိေနတဲ့ အသက္ 70 ေက်ာ္ 80 ေက်ာ္ အေဖအေမ အဖိုးအဖြားေတြအတြက္ အသက္ကို အဆုံးအျဖတ္ေပးမယ့္ အေၾကာင္းအရာတစ္ခု ျဖစ္သြားနိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္အတြက္ မဟုတ္ရင္ေတာင္မိသားစုအတြက္ မလုပ္ရမယ့္ဟာေတြမလုပ္ဖို့ ….လုပ္သင့္တဲ့အရာေတြ လိုက္နာဖို့ အေရးႀကီးပါတယ္။

ဒီကူးစက္ေရာဂါဟာ ႏွလုံးေရာဂါလို ၊ ကင္ဆာေရာဂါလို ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္း တိမ္းပါးထိခိုက္တာ မဟုတ္ဘဲ အတူေန ခ်စ္လွစြာေသာ မိသားစုေရာ ၊ ကိုယ္နဲ႔အတူ လမ္းေပၚမွာ သြားလာေနၾကတဲ့လူေတြေရာ ၊ ကိုယ္နဲ႔အတူ ကားတစ္စီးတည္း ရထားတစ္စီးတည္း ေလယာဥ္တစ္စီးတည္း စီးၾကမယ့္ မေရမတြက္နိုင္ေသာသူေတြနဲ႔ပါ သက္ဆိုင္ပါတယ္ ။

ကိုယ္ဟာ ဒီလိုလူအမ်ားႀကီးရဲ့ ကံၾကမၼာကို ဆုံးျဖတ္ေပးနိုင္တဲ့သူ ျဖစ္ေနသလိုပဲ…အဲဒီလူအမ်ားႀကီးထဲက တစ္ေယာက္ဟာလည္း ကိုယ့္ရဲ့ကံၾကမၼာကို ဆုံးျဖတ္ေပးသြားနိုင္ပါတယ္ ။ ေျပာခ်င္တာ တစ္ေယာက္တည္းေကာင္းေနလို့မရပါဘူး။ အားလုံးတူတူ က်န္းမာမွ အသိရွိမွ ျဖစ္မွာပါ။

ၿပီးေတာ့ က်န္းမာေရး sector တစ္ခု အျပင္တရားဥပေဒစိုးမိုးမွု‌ကိုပါ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ထိခိုက္နိုင္တယ္ဆိုတာ တစ္ျခားနိုင္ငံေတြကို ၾကည့္ရင္ သိသာပါတယ္။

ေဟာင္ေကာင္မွာစူပါမားကတ္ကိုဝင္ၿပီး mask လုတာေတြ…

ျပင္သစ္ Marseille ၿမိဳ့ကေဆး႐ုံကေန mask အခု 2000 အခိုးခံရတာေတြ …

ဂ်ပန္ Kobe redcross ေဆး႐ုံကေန surgical mask အခု 6000 ေလာက္ ေပ်ာက္သြားတာေတြ….

အီရန္အက်ဥ္းေထာင္ေတြမွာ ကူးစက္မွုေတြရွိလာလို့ အက်ဥ္းသား 54000 ေလာက္ ယာယီ bail နဲ႔ လႊတ္လိုက္ရတာေတြ…

အခုကမၻာေပၚမွာ လက္ရွိျဖစ္ေနပါတယ္ ။

တျခား သူမ်ားနိုင္ငံေတြမွာ ျဖစ္တဲ့ outbreak က ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ ေဆးကုသမွုစနစ္ကို ရိုက္ခတ္နိုင္တာ ဥပမာေျပာရရင္ ျမန္မာနိုင္ငံေဈးကြက္မွာ mask ေတြ ျပတ္လပ္သြားတာမ်ိဳးပါ ။ လူေတြဝယ္တပ္ၾကလို့ ျပတ္တာလည္းပါသလို အဓိက mask တင္ပို့ေနတဲ့ တ႐ုတ္တို့ကိုရီးယားတို့ ထိုင္၀မ္းတို့ဘက္က သူတို့ဟာသူတို့ မေလာက္ျဖစ္ေနလို့ export ေတြကို ေလၽွာ့ပစ္လိုက္တာလည္း ပါပါတယ္ ။

အခုေနာက္ ျပႆနာတစ္ခုက ဘာလဲဆိုရင္ India ဟာ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ သုံးေနတဲ့‌ေဆးဝါး အေတာ္မ်ားမ်ားကို အဓိက တင္သြင္းသူပါ ။

အခု India မွာ တ႐ုတ္က ကုန္ၾကမ္းေတြမဝင္လို့ ေဆးဝါးေတြ ထုတ္လုပ္နိုင္စြမ္း က်လာၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ အခ်ိဳ့ေဆးအမယ္ေတြကို (တ႐ုတ္ဆီက ကုန္ၾကမ္းေတြ ျပန္မဝင္မခ်င္း) နိုင္ငံျခားကို မပို့ဘဲ သူတို့ျပည္တြင္းအတြက္သာထားဖို့ ၿပီးခဲ့တဲ့အဂၤါေန႔က ဆုံးျဖတ္လိုက္ပါၿပီ။

အဲဒီေဆးအမယ္ေတြထဲမွာ ပါရာစီတေမာလို အိမ္သုံးေဆး‌ေတြ ၊ Erythromycin လို ပိုးသတ္ေဆးေတြ၊ ကိုယ္ဝန္တားေဆး progesterone လိုေဆးအမယ္ေတြ စသျဖင့္ ပါပါတယ္။

အားလုံးဟာ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနၾကတာပါ ။ သူမ်ားနိုင္ငံ ဗ်ာမ်ားေနတာဟာ တစ္နည္းတစ္ဖုံ ကိုယ့္ကိုသက္ေရာက္မွုရွိပါတယ္ ။ တ႐ုတ္ျမန္ျမန္ ျပန္မေကာင္းရင္ ကိုယ့္ေခါင္းကိုက္ရင္ေတာင္ ေသာက္စရာ ပါရာစီတေမာမရွိဘဲ ျဖစ္သြားနိုင္ပါတယ္ ။

စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရိုက္ခတ္နိုင္တယ့္ဟာေတြကိုေတာ့ကို Richard Myo Thant ရဲ့ wall တို့ အျခားဆိုင္ရာပိုင္ရာမွာ သြားဖတ္ၾကည့္ၾကပါ။

ျပာယာခတ္ၿပီး ထိုင္မရထမရ ျဖစ္တာမ်ိဳး မလုပ္သင့္ေပမယ့္ ဆင္ျခင္သင့္တာ ဆင္ျခင္ရမယ့္ အခ်ိန္ေတာ့ ေရာက္ေနပါၿပီ။ ။

ဆိုးဆိုးဝါးဝါးေတြ မျမင္ရဖို့ေမၽွာ္လင့္ျခင္းမ်ားစြာနဲ႔ ….

Credit

စုျမ၀င္း