ဂရန္ ဆိုသည္မွာ (၁)

ဂရန္ဆိုတာဘာလဲမသိတဲ့အျပင္ေၾကးတိုင္နဲ႔ေျမစာရင္းကဂရန္ေပးတယ္လို႔ထင္ေနသူေတြအမ်ားႀကီးေတြ႕ေနရပါတယ္။ေျမစာရင္းက ဂရန္ေပးခြင့္မရွိပါ။တည္ဆဲဥပေဒမ်ားတြင္အာဏာအပ္မထားပါအေၾကာင္းတစ္ရပ္အတြက္သက္ေသခံအျဖစ္ကူးေပးရတဲ့သက္ ေသခံေျမပုံ ၁၀၅ကိုေတာင္ဂရန္မွတ္ေနတဲ့သူကရွိေသးဂရန္အ ေၾကာင္းသိခ်င္ရင္ဖတ္ပါ

“ဂရန္ဆိုသည္မွာ” အပိုင္း – ၁ ဂရန္

၁။ ၿမိဳ႕ေျမမ်ားမွာလူေနထိုင္ရန္(Residential Purposes) အတြက္ျဖစ္ေစ၊စီးပြါးေရး၊လူမႈေရး၊ပညာေရး၊က်န္းမာေရး၊ၿမိဳ႕ျပဖြံ့ၿဖိဳးေရး၊စည္ပင္သာယာေရးစတဲ့ကိစၥရပ္မ်ားအတြက္ျဖစ္ေစ၊ ၿမိဳ႕ေျမကိုတနည္းနည္းအသုံးျပဳလိုရင္အစိုးရထံကေျမငွားစာခ်ဳပ္နဲ႔ေျမငွါးရမ္းသုံးစြဲခြင့္ေလၽွာက္ထားရပါတယ္။ေျမငွားစာခ်ဳပ္ကိုဂရန္(Lease)လို႔ေခၚပါတယ္။အပိုင္သေဘာမ်ိဳးခ်ထားတာကေတာ့Grantလို႔ေခၚပါတယ္။အခုေတာ့Grant ေရာ၊Lease ေရာကိုဂရန္လို႔ဘဲေခၚၾကပါတယ္။

ဂရန္ေလၽွာက္ထားျခင္း

အစိုးရေျမကို(ငွါးရမ္း)အသုံးျပဳလိုတဲ့ ပုဂၢလိကမ်ား၊ဌာနဆိုင္ ရာ၊အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊အသင္းမ်ားအေနနဲ႔သက္ဆိုင္ရာ ခရိုင္အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာန၊ေကာ္လိပ္ေတာ္အရာရွိထံလိပ္မူၿပီးဂရန္ေလၽွာက္ထားၾကရပါတယ္။(ရန္ကုန္ မႏၲေလးမွာေတာ့ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္)။အဲဒီအခါမွာသက္ဆိုင္ရာခရိုင္/ၿမိဳ႕နယ္မ်ားရွိ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာနမ်ားကေလၽွာက္လႊာကိုလက္ခံၿပီးအမႈတြဲဖြင့္လွစ္ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ထိုေနာက္အမႈတြဲကိုေၾကးတိုင္ႏွင့္ေျမစာရင္းဦးစီးဌာနရဲ့ၿမိဳ႕နယ္ေျမစာရင္းဦးစီးဌာန႐ုံးမ်ားထံသို႔အစိုးရမွခ်ထားေပးနိုင္ေသာေျမဟုတ္-မဟုတ္ႏွင့္ေျမရာဇဝင္ကိုစီစစ္မွတ္ခ်က္ျပဳျပန္ၾကားေပးရန္လႊဲေျပာင္းေပးပို႔ေလ့ရွိပါတယ္။

အဲဒီလိုေပးပို႔တဲ့ ၿမိဳ႕/ေျမဂရန္အမႈတြဲေတြကိုၿမိဳ႕နယ္ေျမစာရင္းဦးစီးဌာနက မိမိဌာနမွာရွိတဲ့ၿမိဳ႕ကြက္ေျမပုံ(Block Maps)၊ေျမရာဇဝင္မွတ္တမ္း (1-A Register)ေတြနဲ႔တိုက္ဆိုင္စိစစ္ၿပီး ေလၽွာက္ထားတဲ့ေျမေနရာအတြက္ေျမရာဇဝင္မွတ္တမ္းေဖၚျပေပးျခင္း၊ယင္းေျမေနရာသည္အစိုးရေျမလြတ္ေျမလပ္ဟုတ္/မဟုတ္ႏွင့္အစိုးရမွခ်ထားေပးနိုင္ေသာေၿမ Disposal Land ဟုတ္/မဟုတ္မွတ္ခ်က္ျပဳျခင္း၊ၿမိဳ႕ေျမဧရိယာအတြင္းက်ေရာက္ျခင္းရွိမရွိနဲ႔အစိုးရအေဆာက္အဦးႏွင့္အျခားကိစၥမ်ားအသုံးျပဳရန္လ်ာထားေျမမ်ားအတြင္းက်ေရာက္ျခင္းရွိ/မရွိတို႔ကိုစီစစ္ေပးျခင္း၊ေျမတန္ဘိုးနဲ႔ေျမငွားခမ်ားတြက္ခ်က္ေပးျခင္း၊စတဲ့ကိစၥရပ္ေတြကိုေဆာင္ ရြက္ေပးရပါတယ္။

ဂရန္ထုတ္ေပးတာကေထြ/အုပ္ ျဖစ္ၿပီး ေျမကို စိစစ္ေပးတာကေျမစာရင္းဌာန ျဖစ္ပါတယ္။ဂရန္ခ်ထားေပးမႈအတြက္ ေထြ/အုပ္(G.A)ကသာအဓိကတာ၀န္ခံေဆာင္ရြက္ပိုင္ခြင့္ရွိၿပီးေျမစာရင္းဌာနက ေျမပုံ(ေျမစာရင္း-၁၀၅)၊ေျမရာဇ၀င္ (ေျမစာရင္း-၁၀၆)နဲ႔ ေျမေပၚလက္ရွိျဖစ္မႈအေျခအေနကိုသာစိစစ္ျပန္ၾကားရန္တာ၀န္ခံရတာျဖစ္ပါတယ္။ဒါေပမဲ့ေျမဆိုရင္ေျမစာရင္းကလုပ္တာဘဲဆိုတဲ့အစြဲရွိေလေတာ့ဂရန္ကိစၥဆိုရင္ ေျမစာရင္းဌာနကိုခ်ည္းဦးတည္ၿပီး ေျမစာရင္းကမတရားဂရန္ထုတ္ေပးထားပါတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔တိုင္ တိုင္ေနတာေတြ႕ရပါတယ္။

ဂရန္ခ်ထားျခင္းလုပ္ငန္းအတြက္ေအာက္ျမန္မာျပည္ေျမႏွင့္အခြန္ေတာ္လက္စြဲဥပေဒ၊အထက္ျမန္မာျပည္ေျမႏွင့္အခြန္ေတာ္စည္းမ်ဥ္းဥပေဒ၊ေအာက္ျမန္မာျပည္ၿမိဳ႕ႏွင့္ေက်းရြာေျမမ်ားဥပ ေဒတို႔ကျပဌာန္းထားရွိတဲ့လုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြနဲ႔ ဌာန ၂ ခုရဲ့သမားစဥ္လုပ္ငန္းေတြကိုသတ္မွတ္ထားၿပီးသားျဖစ္တာကိုတိုင္တန္းတဲ့သူေတြေသေသခ်ာခ်ာသေဘာမေပါက္ၾကပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ဂရန္ဆိုေျမစာရင္းကထုတ္ေပးေနတယ္ထင္ၾကလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ဂရန္ကိစၥမွာေျမစာရင္းတာ၀န္ကေျမပုံေရးကူးေပးျခင္းနဲ႔ေျမရာဇ၀င္ျပန္ၾကားျခင္းသာျဖစ္ၿပီးအဓိကတာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ရတာGADကေကာ္လိပ္ေတာ္ေတြ ေဆာင္ရြက္ရတယ္ဆိုတာမသိတဲ့လူအမ်ားႀကီးပါ။

ဂရန္လုပ္ငန္း၌ ေၾကး/ေျမ၏အခန္းက႑

အမွန္ကေတာ့ဂရန္အမႈတြဲကိုတာ၀န္ခံေဆာင္ရြက္တာအေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာနေကာ္လိပ္ေတာ္အရာရွိ႐ုံးကျဖစ္ေပမဲ့ဂရန္ေလၽွာက္မဲ့ေျမကိုေျမပုံေရးဆြဲေပးရတာ၊ေျမရာဇ၀င္ထုတ္ျပန္ေပးရတာအျပင္ဂရန္ေပးနိုင္တဲ့ေျမဟုတ္-မဟုတ္ကိုဌာနရွိေျမပုံ၊ေျမရာဇ၀င္၊မွတ္တမ္း၊အေထာက္အထားမ်ားနဲ႔တိုက္ဆိုင္စိစစ္မွတ္ခ်က္ျပဳရတာကေျမစာရင္းဌာနျဖစ္ေလေတာ့ဂရန္ထုတ္ေပးနိုင္ဘို႔ ေျမစာရင္းကတာ၀န္ယူထားရတဲ့က႑ကလည္းမေသးပါဘူး။ဂရန္ေပးသင့္တဲ့ေျမမဟုတ္ရင္မဟုတ္ေၾကာင္းေျမစာရင္းဌာနအေနနဲ႔ေထာက္ျပရမဲ့တာ၀န္ရွိပါတယ္။ဒါေပမဲ့ေပါင္းစားရင္အရိုးေတာင္ႏူးတယ္ဆိုတဲ့ေခတ္ႀကီးမွာသမားစဥ္ေတြလည္းပ်က္သြားတယ္ထင္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆိုတဲ့တေသြးတသံတမိန္႔နဲ႔ အာဏာရွင္ဆန္ဆန္တာ၀န္ေပးအပ္မႈကိုစိတ္ပါသည္ျဖစ္ေစမပါသည္ျဖစ္ေစေအာင့္အည္းေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ရတဲ့ကာလေတြကလည္းတေမ့့တေမာဆိုေတာ့အာဏာပိုင္ေတြအႀကိဳက္လိုက္လုပ္ေပးရာကစာအုပ္ႀကီးေတြ၊လုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြကိုအေလးမထား အဖတ္အရႈအေလ့အလာမရွိေတာ့ဘဲၾကဳံသလိုျဖစ္သလိုလုပ္ေပးတတ္သြားတဲ့ အက်င့္ဆိုးစြဲသြားၾကတာဌာနတိုင္းလိုလိုျဖစ္ေတာ့ကာေထြအုပ္နဲ႔ ေျမစာရင္းလည္းမိုးခါးေရေသာက္တဲ့အထဲေရာေယာင္ပါသြားတာမဆန္းပါ။

အခုေခတ္ ဂရန္တခ်ိဳ႕ဥပေဒနဲ႔ ညီရဲ့လား

လုပ္ထုံးလုပ္နည္းကိုအေလးမထားခဲ့တဲ့ကာလေတြရဲ့အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ယခုအခါမွာေတာ့ဂရန္အမႈတြဲေတြေျမစာရင္းဌာနကိုေပးပို႔လာတဲ့အခါၿမိဳ႕နယ္ေျမစာရင္းဦးစီးဌာန႐ုံးေတြဟာၿမိဳ႕နဲ႔ ေက်းရြာေျမမ်ားလက္စြဲဥပေဒမွာျပဌာန္းထားတဲ့လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအတိုင္း မိမိတို႔ေဆာင္ရြက္ေပးရမဲ့ကိစၥေတြကိုဥပေဒျပဌာန္းခ်က္နဲ႔အညီနည္းလမ္းတက်၊စနစ္က်နစြာေဆာင္ရြက္ေပးမႈ မရွိေတာ့တာေတြ၊ျပည့္စုံစြာစီစစ္မွတ္ခ်က္မျပဳေတာ့တာေတြကိုေတြ႕ရွိလာရပါတယ္။ေျမစာရင္းဌာနအေနနဲ႔ ပဲခူးဆားလိုေနရာတကာပါေနရေတာ့တျခားအလုပ္ေတြပိလြန္းတဲ့အခါၿမိဳ႕ေျမကိစၥေတြကိုလွည့္မၾကည့္နိုင္တာလဲပါပါတယ္။

စနစ္တက်မစိစစ္ေတာ့ဘဲအလြယ္တကူ ေဆာင္ရြက္လိုက္တဲ့အခါအားနည္းခ်က္ေတြရွိသြားၿပီးအစိုးရေျမလြတ္ေျမလပ္ မဟုတ္တဲ့အျခားေျမမ်ား (ဥပမာ- သစ္ေတာႀကိဳးဝိုင္းေျမ၊မီးရထားေျမ၊လမ္းေျမ၊ဆည္ေျမာင္းေျမ၊စည္ပင္သာယာပိုင္ေျမ၊အစိုးရ ဌာန/ပုဂၢလိကသို႔ခ်ထား ၿပီးေျမ)စတာေတြကိုအစိုးရကခ်ထားေပးနိုင္သည့္ေၿမ Land at the disposal by Government လို႔ မွားယြင္းမွတ္ခ်က္ျပဳျခင္း၊ယင္းေျမမ်ားကိုဂရန္ခ်ထားေပးရန္ေထာက္ခံျခင္း၊စတဲ့လြဲမွားတဲ့မွတ္ခ်က္ျပဳျပန္ၾကားမႈေတြျဖစ္လာရၿပီးအျခားမသက္ဆိုင္သူေတြအတြက္၊ခ်ထားမေပးသင့္တဲ့အစိုးရဌာနပိုင္ေျမမ်ား၊အစိုးရသီးသန္႔ထားတဲ့ေျမမ်ားေပၚမွာပုဂၢလိကမ်ားကိုဂရန္ထုတ္ေပးရန္အထိေထာက္ခံေပးခဲ့ျခင္းမ်ားရွိသြားၾကပါတယ္။

ေျမစာရင္းဌာနရဲ့ေျမရာဇဝင္ကိုလြဲမွားစြာမွတ္ခ်က္ျပဳေထာက္ခံေပးခ်က္အေပၚ မူတည္ၿပီးမခ်ထားသင့္တဲ့ေျမမ်ား/ဂရန္ခ်ထားမေပးနိုင္တဲ့ေျမမ်ားကိုေျမငွါးဂရန္ထုတ္ေပးမိခဲ့လို႔ျပႆနာျဖစ္ပြါးရတဲ့ကိစၥရပ္ေတြ၊အရႈပ္အရွင္းျဖစ္ရတာေတြအမ်ားႀကီးေပၚ ေပါက္လာပါတယ္။

မေန႔တေန႔ကထိေျမစာရင္းနဲ႔အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာနမွာဂရန္ေၿမ အရႈပ္ အရွင္းအတြက္အေရးယူခဲ့ရသူေတြ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ေျမစာရင္းဝန္ထမ္းေတြကိုေျမရာဇဝင္မွတ္တမ္းမွားယြင္းထုတ္ေပးမႈအတြက္နဲ႔ေျမပုံအမွားထုတ္ေပးမႈအတြက္အေရးယူခံရတဲ့ျဖစ္စဥ္ေတြလည္းနားမဆန္႔ေအာင္ၾကားဘူးၾကမွာပါ။

G.A နဲ႔ အျခားဌာနကဆရာေတြလည္းထိတာပါဘဲ၊စစ္ကိုင္းတိုင္းကဂရန္မွားေပးမိတဲ့ခရိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးတို႔၊ေမာ္လၿမိဳင္ရဲတပ္ဖြဲ႕ေျမအငွါးခ်တဲ့ကိစၥအတြက္သက္ဆိုင္ရာတိုင္းအဆင့္တာဝန္ရွိသူတို႔စသည္ျဖင့္ေျမကိုင္သြားတာေတြအမ်ားႀကီးပါ။

ေျမဆိုတာဒီဖက္ေခတ္မွာတန္ဘိုးျမင့္ပစၥည္းတစ္ရပ္ျဖစ္လာေနေတာ့အကိုင္အတြယ္မွားခဲ့ရင္တစ္ခ်ိန္မွာအရိုးတြန္တတ္ပါတယ္။အဲဒါေၾကာင့္မို႔ဌာနကလူငယ္ေသြးသစ္ေတြအတြက္ေရာျပင္ပကဗဟုသုတအျဖစ္သိမွတ္ခ်င္တဲ့ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ပါဂရန္ခ်ထားမႈနဲ႔ပတ္သက္တဲ့သိသင့္တဲ့အခ်က္ေလးေတြ၊သမားစဥ္ လုပ္ထုံး လုပ္နည္းေလးေတြကိုတင္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

မည္သည့္ေျမမ်ားကိုဂရန္ခ်ထားနိုင္သလဲဂရန္အေၾကာင္း ေျပာၾကတဲ့အခါၿမိဳ႕ေျမဆိုတာဘာလဲ၊အစိုးရမွစီမံခ်ထားနိုင္ေသာေျမဆိုတာဘာလဲဆိုတာကိုအစျပဳေျပာရပါတယ္။ၿမိဳ႕ေျမအ၀န္းအဝိုင္းအတြင္းက်ေရာက္ၿပီးအစိုးရမွခ်ထားနိုင္ေသာေၿမ ျဖစ္မွ သာလၽွင္ဂရန္ေပးလို႔ရပါတယ္။ဒါေၾကာင့္မို႔ၿမိဳ႕ေျမနဲ႔ပတ္သက္တဲ့တည္ဆဲဥပေဒညႊန္ၾကားခ်က္၊လုပ္ထုံးလုပ္နည္းလမ္းညႊန္ခ်က္အခ်ိဳ႕နဲ႔ ေဝါဟာရရွင္းလင္းခ်က္ေတြကိုေအာက္ပါအတိုင္းအ က်ဥ္းခ်ဳပ္ေဖၚျပလိုပါတယ္။

(က) အစိုးရစီမံခ်ထားပိုင္ခြင့္ ရွိေသာေၿမ ( LAND AT THE DISPOSAL OF GOVERNMENT)၊အစိုးရမွစီမံခ်ထားပိုင္ခြင့္ရွိေသာေၿမ (Land atthe disposal of Government) ဆိုတာကေတာ့ၿမိဳ႕ေျမမွာအသုံးမ်ားတဲ့ေဝါဟာရတစ္ခုပါ။Disposal Land လို႔ေဖၚၾကပါတယ္။

ေအာက္ျမန္မာျပည္ၿမိဳ႕ႏွင့္ေက်းရြာေျမမ်ားအက္ဥပေဒပုဒ္မ (၂)၊ ပုဒ္မ (၃)၊ ပုဒ္မ(၄)တို႔မွာေဖၚျပထားခ်က္အရ ၿမိဳ႕ေၿမ ရြာေျမအျဖစ္သတ္မွတ္ထားတဲ့ဧရိယာအတြင္းက်ေရာက္ၿပီးမည္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကိုမၽွအစိုးရအေနျဖင့္အပိုင္ျဖစ္ေစ၊အငွားျဖစ္ေစေပးအပ္ခ်ထားျခင္း၊ေျမပိုင္ဆိုင္ခြင့္(သို႔)ေျမရွင္ ဆိုင္ရာဆိုင္ခြင့္အတြက္မည္သူ႔ကိုမၽွေပးအပ္ထားျခင္းမရွိေသးတဲ့ ေျမမ်ား၊လက္ရွိ ဦးပိုင္ေပါက္ပိုင္ဆိုင္ထားျခင္းမရွိတဲ့ေျမမ်ား၊မည္သူမၽွလက္ဝယ္ထားရွိပိုင္ခြင့္မရရွိေသးတဲ့ေျမမ်ားကိုေခၚတာျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအစိုးရမွခ်ထားပိုင္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ ေျမထဲမွာလူေနထိုင္ရန္အတြက္လည္းေကာင္း၊စိုက္ပ်ိဳးေရးအတြက္လည္းေကာင္း၊အသုံးျပဳခြင့္ရရွိထားတဲ့၊သုံးေနတဲ့ေျမေတြမပါရပါဘူး။ထို႔အတူ ႐ုံး၊စက္႐ုံအလုပ္႐ုံ၊တပ္ရင္းတပ္ဖြဲ႕၊မီးရထား၊သစ္ေတာ၊ဆည္ ေျမာင္း၊လမ္းတံတားစတဲ့အစိုးရဌာနမ်ားမွအသုံးျပဳရန္သတ္မွတ္ထားၿပီးတဲ့ေျမမ်ားလည္းမပါဝင္ပါဘူး။

ထို႔အတူသာသနာ၊သုႆန္၊အင္းအိုင္စတဲ့သီးျခားသတ္မွတ္ခ်ထားေပးၿပီး ေျမမ်ားလည္းမပါဝင္ပါဘူး။ယခင္က Disposal Land ျဖစ္ခဲ့လို႔ေျမငွားဂရန္ထုတ္ေပးထားတဲ့ေျမသည္ပင္ နိုင္ငံေတာ္ပိုင္ေျမျဖစ္ေသာ္လည္းအဆိုပါထုတ္ေပးထားတဲ့ေျမငွားဂရန္သက္တမ္းကုန္ဆုံးျခင္းမရွိေသးသမၽွအစိုးရမွခ်ထားေပးနိုင္ေျမအျဖစ္ခ်ထားေပးလို႔မရနိုင္ေသးပါဘူး။

ဂရန္သက္တမ္းအရသုံးစြဲခြင့္က်န္ရွိေနေသးတဲ့ေျမကို(Land at the disposal of Government)အစိုးရမွခ်ထားနိုင္ေသာေျမလို႔မသတ္မွတ္နိုင္ပါဘူး။တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကိုခ်ေပးၿပီးျဖစ္ေနတဲ့သက္တမ္းအတြင္းသက္တမ္းမကုန္မခ်င္းယင္းေၿမ ကြက္ကိုအျခားတစ္ေယာက္သို႔ေျပာင္းလဲခ်ထား၍မရပါဘူး။

ခ်ထားလိုရင္ေတာ့မူလအမႈတြဲကို ျပန္လည္ဖ်က္သိမ္းေပးရပါမယ္။(မူလခ်ထားေပးမႈကိုျပန္ဖ်က္မွအစိုးရေျမလြတ္ျပန္ျဖစ္၊ဒါမွသာေနာက္တစ္ေယာက္ ကိုခ်နိုင္ပါတယ္)။သက္တန္းမကုန္ေသးတဲ့ေျမကိုခ်ထားမိရင္ Law of Contract ပဋိဥာဥ္ဥပေဒကိုေဖါက္ဖ်က္ရာက်ပါတယ္။

ေျမတစ္ကြက္ကိုဂရန္ခ်ထားေပးနိုင္ရန္မွာအစိုးရမွခ်ထားေပးပိုင္ခြင့္ရွိေသာေျမျဖစ္မွသာလၽွင္ခ်ထားေပးႏွိုင္တာျဖစ္တဲ့အတြက္အစိုးရမွခ်ထားေပးပိုင္ခြင့္ ရွိေသာေျမဟုတ္/မဟုတ္အတြက္ေျမယာ မွတ္တမ္းထိန္းသိမ္းကိုင္တြယ္တဲ့ေျမစာရင္းဌာနရဲ့မွတ္ခ်က္ဟာအလြန္အေရးပါတယ္ဆိုတာသတိျပဳရပါမယ္။

အစိုးရမွခ်ထားေပးပိုင္ခြင့္ရွိေသာေၿမ မဟုတ္ရင္မဟုတ္ေၾကာင္းကိုေျမစာရင္းရဲ့ျပန္ၾကားခ်က္မွာတိတိက်က်ေဖၚျပရန္ လိုပါတယ္။(ၿမိဳ႕ေျမမႉးကိုယ္တိုင္က Disposal Land ဆိုတာဘာလဲဆိုတာမသိရင္ေတာ့မွတ္ခ်က္အမွားအယြင္းေတြကိုေကာ္လိပ္ေတာ္အႀကိဳက္လိုက္လို႔ဘဲျဖစ္ျဖစ္၊မိမိကိုယ္တိုင္အဂတိတရား မကင္းလို႔ျဖစ္ျဖစ္မွတ္ခ်က္ျပဳမိနိုင္ပါတယ္)။

အစိုးရဌာနပိုင္ေျမ၊အျခားပုဂၢလိကမွတရားဝင္ဂရန္ ရရွိ၍လက္ရွိထားေသာေျမ၊သာသနာေျမ၊လမ္းေျမ၊ မီးရထားေျမ၊သစ္ေတာေျမ၊ၿမိဳ႕ေျမမဟုတ္တဲ့ လ/န(၃၉)မရရွိေသးတဲ့လယ္ယာေျမ၊ စသည္တို႔ကိုအစိုးရမွခ်ထားေပးပိုင္ခြင့္ ရွိေသာေျမဆိုၿပီးေၿမ စာရင္းဌာနတာဝန္ရွိသူမ်ားအေနနဲ႔လုံးဝမွတ္ခ်က္မျပဳဘို႔သတိခ်ပ္ေစလိုပါတယ္။

( ခ ) ၿမိဳ႕ေျမေနထိုင္ပိုင္ဆိုင္ခြင့္( Right of Land)ၿမိဳ႕မ်ားအတြင္းမွာရွိတဲ့ေျမေတြကို အစိုးရကခ်ထားသတ္မွတ္ေပးတဲ့ေျမပိုင္ဆိုင္ခြင့္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ၁၈၉၈ခုႏွစ္ ေအာက္ျမန္မာျပည္ၿမိဳ႕ႏွင့္ေက်းရြာ ေျမမ်ားအက္ဥပေဒအခန္း-၂၊ ပုဒ္မ-၇ ႏွင့္ ၈ တို႔မွာေအာက္ပါအတိုင္းေဖၚျပထားပါတယ္။အဲဒီအခ်က္မ်ားႏွင့္ညီညြတ္မွသာေျမေပၚေနထိုင္ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရွိပါတယ္။

ပုဒ္မ ၇ ။ ေအာက္ပါေျမပိုင္ဆိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးမ်ားမွအပအျခားမည္သည့္ဆိုင္ရာဆိုင္ခြင့္ကိုမၽွၿမိဳ႕ႏွင့္ေက်းရြာေျမမ်ားတြင္ မရွိေစရ။(က) အစိုးရမွခ်ထားသည့္ အပိုင္ဂရန္၊ အငွါးဂရန္အရရွိသည့္ပိုင္ဆိုင္ခြင့္၊

(ခ) ကာလစည္းကမ္းသတ္ဥပေဒ (Limitition Act) အရပိုင္ဆိုင္ေသာအခြင့္အေရး။(ဂ) ပုဒ္မ ၈၊ ပုဒ္မ ၉၊ ပုဒ္မ ၁၀တို႔တြင္သတ္မွတ္ေဖၚျပထားေသာပိုင္ဆိုင္ခြင့္၊(ဃ) အထက္ ပုဒ္မ ၇၊ ပုဒ္မခြဲ (က)၊ (ခ)၊ (ဂ)၊ တို႔ပါအခြင့္အေရးကိုမူလပိုင္ ဆိုင္သူထံမွတရားဥပေဒႏွင့္အညီ လႊဲေျပာင္းရယူခံစားခြင့္၊

ပုဒ္မ ၈ ။ စာရင္း၀င္ၿမိဳ႕မ်ား(Scheduled Town)ႏွင့္အစိုးရမွအမိန္႔ထုတ္ျပန္ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးထားေသာေျမမ်ားမွအပေအာက္ပါအခ်က္မ်ားႏွင့္ညီညြတ္သူမည္သူမဆို (Landholder’s right) ေျမရွင္ဆိုင္ရာအခြင့္အေရးကိုရရွိေစရမည္။

(က) ၿမိဳ႕ႏွင့္ေက်းရြာေျမမ်ားျပဌာန္းအတည္မျဖစ္မီလြန္ခဲ့ေသာ ၁၂ ႏွစ္မွ ၁၈၉၉ ခုႏွစ္၊စက္တင္ဘာလ၉ရက္ေန႔ထိ ေျမကိုတဆက္တည္းပိုင္ဆိုင္လက္ရွိထားလာသူ၊(ခ)သို႔မဟုတ္ ၁၈၉၉ ခုႏွစ္စက္တင္ဘာလ-၉ ရက္ေန႔ မတိုင္မီအခ်ိဳ႕ေသာကာလႏွင့္ယင္းေန႔ေနာက္ပိုင္းလက္ရွိျဖစ္ေနေသာကာလ ၂ ရပ္ေပါင္း ၁၂ ႏွစ္ကာလျပည့္ေအာင္ေျမကိုလက္ရွိ ထားပိုင္ဆိုင္လာေသာသူ၊

(ဂ) သို႔မဟုတ္ ၁၈၉၉ ခုႏွစ္၊စက္တင္ ဘာလ-၉ ရက္ေန႔မွစ၍ေနာက္ပိုင္း ၁၂ ႏွစ္ကာလတိုင္တဆက္တည္းေျမကို ပိုင္ဆိုင္လက္ရွိထားလာၿပီးယင္းကာလမ်ား၌ ၄င္းေျမႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္အရပ္ရပ္ေျမခြန္ေတာ္မ်ား၊အစိုးရသို႔ေပးသြင္းရမည့္အခြန္အခမ်ား public demands ကိုထမ္းေဆာင္လာသူ၊မည္သူမဆို ေျမပိုင္အခြင့္အေရးရရွိေစရမည္။

ပုဒ္မ ၉ ။ စစ္ေတြ၊ပုသိမ္ႏွင့္ျပည္ၿမိဳ႕မ်ားအတြက္(က) စစ္ေတြေျမမ်ားအတြက္ ၁၈၅၂ ဧၿပီလ ၁ ရက္မွစ၍ယခုအက္ဥပေဒ အတည္ျဖစ္သည့္ ၁၈၉၉ ခုႏွစ္၊စက္တင္ဘာလ-၉ ရက္ေန႔ထိ္ အဆက္မျပတ္လက္ရွိျဖစ္ေနပါက၊

(ခ) ပုသိမ္ၿမိဳ႕တြင္၁၈၇၆ ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက္မွစ၍ယခုအက္ ဥပေဒအတည္ျဖစ္သည့္ ၁၈၉၉ ခုႏွစ္၊စက္တင္ဘာလ-၉ ရက္ေန႔ထိအဆက္မျပတ္လက္ရွိျဖစ္ေနပါက(ဂ)ျပည္ၿမိဳ႕တြင္ ၁၈၇၀ ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက္မွ အစျပဳ၍ယခုအက္ဥပေဒ အတည္ျဖစ္သည့္၁၈၉၉ ခုႏွစ္၊စက္တင္ဘာလ-၉ ရက္ေန႔ထိအဆက္မျပတ္လက္ရွိျဖစ္ေနပါက၊မည္သူမဆိုေျမပိုင္အခြင့္အေရးရရွိေစရမည္။ဆိုၿပီးၿမိဳ႕ေျမေပၚမွာပိုင္ဆိုင္ရမဲ့ အခြင့္အေရးေတြသတ္မွတ္ေပးခဲ့တာေတြ႕ရပါသည္။

Credit. Linlinaung