JAMA လို႔ အ တိုေကာက္ေခၚတဲ့ အေမရိကန္ေဆးဘက္ဆိုင္ရာအသင္းႀကီးရဲ႕ဂ်ာနယ္ မွာေဖာ္ျပထားခ်က္အရ…ေဆး႐ုံေတြမွာ ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈရွိၿပီး က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ အျခားလူနာေတြကို ကူးစက္မႈ ရွိခဲ့ပါသတဲ့။

အဲ့ဒီကစလို႔ ေခ်ာင္းဆိုးကကူးတာအျပင္ ပတ္ဝန္းက်င္က ကူးစက္မႈကိုလည္း ေလ်ာ့တြက္လို႔မရဘူးလို႔ ယူဆခဲ့ၾကေပမယ့္ ဘယ္လိုကူးႏိုင္လဲ ဆိုတာေသခ်ာမသိခဲ့ၾကပါဘူး။

စင္ကာပူက သုေသသနတစ္ခုကို ေျပာျပပါမယ္။ စင္ကာပူက ပညာရွင္ေတြဟာ COVID-19 လူနာ ၃ ေယာက္ကို ေလ့လာၾကည့္ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ သီးသန႔္အခန္းေတြထဲမွာ ထားတာျဖစ္ၿပီး သူတို႔အခန္းထဲက ေရာဂါပုိးျဖစ္ႏုိင္တဲ့ နမူနာကို ငါးရက္ကေန ႏွစ္ပတ္အၾကား ယူခဲ့ပါတယ္။

ပထမတေယာက္ဆီက အခန္းသန႔္ရွင္းေရး မလုပ္ခင္နဲ႔ ေနာက္ ၂ ေယာက္ဆီက သန႔္ရွင္းေရးလုပ္ၿပီးကေန နမူနာေတြ ယူခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါသိပ္မျပင္းထန္တဲ့ လူနာအခန္းထဲကေန အခန္းသန႔္ရွင္းေရးမလုပ္ခင္ နမူနာယူပါတယ္။ သေဘာက သူဆီကေနေတာင္ ပိုးေတြ႕ရင္ က်န္ ၂ ေယာက္ကို ေျပာစရာမလိုေတာ့ဘူး။ က်န္ ၂ ေယာက္က အထိုက္အေလွ်ာက္လကၡဏာျပင္းထန္ၿပီး ႏွစ္ေယာက္လုံး အပူေရာ ေခ်ာင္းဆိုးပါရွိတယ္။ တေယာက္က အသက္ရႈခက္ေနတယ္၊ ေနာက္တေယာက္က ေခ်ာင္းဆိုးမွာ သလိပ္ပါတယ္။

ပထမေရာဂါလကၡဏာမျပင္းထန္သူဆီက အခန္းထဲက ၁၅ ေနရာကေန နမူနာယူတာ ၁၃ ေနရာမွာ ပိုးေတြ႕ပါတယ္တဲ့။ နမူနာယူတဲ့ေနရာေတြက ထိုင္ခုံ၊ ကုတင္၊ မွန္တံခါး၊ ၾကမ္းျပင္နဲ႔ အခန္းမီးခလုတ္ေတြ ပါပါတယ္။ အိမ္သာထဲက ၅ ေနရာမွာ ၃ ေနရာက ပိုးေတြ႕ပါတယ္တဲ့။ အိမ္သာအိုး၊ မ်က္ႏွာသစ္ေႂကြကန္နဲ႔ တံခါးလက္ကိုင္ေနရာေတြပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဝမ္းကေနကူးႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ဟာ ပိုခိုင္မာလာပါတယ္။

​အခန္းထဲကေလကို နမူနာယူတာ ပိုးမေတြ႕ပါဘူးတဲ့။ ဒါေပမယ့္ ေလစုပ္ေပါက္ air exhaust outlets မွာ ပိုးကိုေတြ႕ပါတယ္။ သေဘာက ဗိုင္းရပ္စ္ပါတဲ့ အမႈန္ေတြက ေလနဲ႔ပါသြားၿပီး ေလထြက္ေပါက္မွာ တင္က်န္ခဲ့တာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္အခန္း ၂ ခန္းက (ပုံမွန္အခန္းသန႔္ရွင္းေရး ဝင္အၿပီးမွာ) နမူနာယူ စစ္ေဆးပါတယ္။ “ပိုးမေတြ႕ပါဘူး”

ေတြ႕ရွိခ်က္ကေတာ့…..

(၁) COVID-19 ေရာဂါလူနာကေန ကုိရုိနာဗိုင္းရပ္စ္ကို ပတ္ဝန္းက်င္ထဲျပန႔္ႏိုင္တာ သိသာထင္ရွားပါတယ္။

(၂) ျပန႔္တာဟာ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းက အမႈန္ေတြနဲ႔ ဝမ္းကေန ပိုးပါတာျဖစ္ပါတယ္။

(၃) ပတ္ဝန္းက်င္ဟာ ကူးစက္ရာ လက္ခံေနရာျဖစ္တယ္၊ ဒါေၾကာင့္ လက္သန႔္ရွင္းေရးဟာ အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္တဲ့။

(၄) ေရာဂါရွိသူေခ်ာင္းဆိုးလို႔ ပတ္ဝန္းက်င္မွာက်န္ခဲ့တာ၊

(၅) အိမ္သာတက္ၿပီး လက္စင္ေအာင္မေဆးလို႔ အိမ္သာအိုး၊ အိမ္သာခလုတ္၊ လက္ေဆးေႂကြခြက္၊ တံခါးလက္ကိုင္ေတြမွာ ပိုးေတြက်န္ေနႏိုင္ပါတယ္တဲ့။

သန္႔ရွင္းေရး ဘယ္လုိလုပ္မလဲ

(၁) ေန႔စဥ္ သုံးေနက် ပုိးသတ္ေဆး (ဒက္ေတာ လို အျခားပိုးသတ္ဆပ္ျပာရည္ေတြ) သုံးၿပီး အဲ့ဒီပိုးေတြကို သန႔္စင္ပစ္ႏိုင္ပါတယ္တဲ့။

(၂) တေန႔ ၂ ႀကိမ္ ေဆး႐ုံ၊ ေဆးခန္းေတြမွာ သုံးေနက် ပုံမွန္ ပိုးသတ္ဆပ္ျပာရည္၊ ေဆးရည္ သုံးၿပီး မွန္မွန္ သန႔္စင္ျခင္းျဖင့္ ပတ္ဝန္းက်င္မွ ထိေတြ႕ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္တဲ့။

(၃) သန႔္စင္တဲ့အခ်ိန္မွာ လက္နဲ႔အထိေတြ႕ဆုံး ေနရာေတြျဖစ္တဲ့…မီးခလုတ္ေတြ၊ တံခါးလက္ကိုင္ေတြ၊ ထိုင္ခုံမွာ လက္နဲ႔ဆြဲထိုင္ရင္ ထိမယ့္ေနရာေတြ၊ စားပြဲမ်က္မွာျပင္ေတြ၊ အိမ္သာအိုး၊ အိမ္သာေရဆြဲခလုတ္၊ လက္ေဆးေဘစင္၊ ေဘစင္ေခါင္း၊ အိမ္သာေရပန္းပိုက္ စသည္တို႔ကို အဓိကေသခ်ာ သန႔္စင္သင့္ပါေၾကာင္း။

အမ်ားသိၾကရန္ ျပန္မွ်ေဝလိုက္ပါတယ္။

Richard Myo Thant