မေပါ႔ ဆသင္႔သည္႔႔ အ၀တ္အစားေတြၾကားထဲမွ ပ႐ုုတ္လုံး၏အႏၲရာယ္

ပ႐ုုတ္လုံး၏အႏၲရာယ္မ်ား (ကေလးမ်ားအတြက္္ အလြန္အေရးႀကီးပါသည္)

ပ႐ုတ္လုံးကို အဂၤလိိပ္လို M o t h b al l s လို႔ေခၚၾကပါတယ္။ Moth ဆိုိတာ အလြယ္ေျပာရရင္ အဝတ္ေတြထဲမွာေနတဲ့ ပိုးေကာင္ေလးေတြပါ။ သူတို႔ရဲ့အစာက အဝတ္မၽွင္ေတြ၊ သိုးေမႊးေတြျဖစ္လို႔ အဝတ္ေတြထဲမွာေနၿပီး ကိုက္ျဖတ္စားေသာက္ၾကပါတယ္။

အဲဒီ ပိုးမႊားေတြေသေအာင္၊ ေျပးေအာင္သုံးၾကလို႔ Mothballs လို႔ေခၚတာပါ။ ပ႐ုုတ္လုံးမွာ အဓိိကပါဝင္ပစၥည္းက N a ph t h a l e n e မို႔လို႔ N a p h t h a l e n e b a l l s လိုိ႔လဲေခၚပါတယ္။

တစ္ခ်ိဳ႕ပ႐ုတ္လုံးမွာေတာ့ P a r a d i c h l o r o b e n z e n e ပါပါတယ္္။ N a p h t h a l e n e နဲ႔ P a r a d i c h l o r o b e n z e n e ေတြဟာ ပိုိးမႊားသတ္ေဆး I n s e c t i c i d e o r P e s t i c i d e s ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ပိုးမႊားသတ္ေဆးေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ စနစ္တက် မသုံးတတ္ရင္၊ မသုံးသင့္တဲ့ေနရာေတြမွာ မသိလို႔ သုံးမိရင္ အႏၲရာယ္ရွိတာမို႔ ဒီ Post ကိုေရးလိုက္တာပါ။ ပ႐ုတ္လုံးက အေငြ႕ပ်ံၿပီးထြက္လာတဲ့ အေငြ႕ေတြက ပိုးမႊားေတြကို ေသေစတာပါ။

စနစ္တက်သုံးနည္းကေတာ့ ပိုးမႊားရွိတဲ့အဝတ္ေတြ သိုးေမႊးထည္ေတြကို အလုံပိတ္အိတ္ သို႔မဟုတ္ ေလလုံတဲ့ပလပ္စတစ္ဗူးထဲမွာ ပ႐ုတ္လုံးနဲ႔အတူ ထည့္ပိတ္ထားရင္ ထြက္လာတဲ့အေငြ႕ေတြ စုမိလာၿပီး ပိုးမႊားေတြ ေသသြားပါတယ္။

ၿပီးရင္ေတာ့ အဝတ္ေတြကို ျပန္ေလၽွာ္ ဒါမွမဟုတ္ အနံ့ေပ်ာက္ေအာင္ ေနလွန္းၿပီးမွ ျပန္ဝတ္သင့္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕က ပ႐ုတ္လုံးနံ့ရေနတဲ့ အဝတ္အစားေတြကို ပ႐ုတ္လုံးနံ့ေလး သင္းေနတယ္ဆိုၿပီး သေဘာေတာင္ က်တတ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ပ႐ုတ္လုံးနံ့ရေနတယ္ဆိုတာ ပ႐ုတ္လုံးကထြက္လာတဲ့ အဆိပ္ေငြ႕ Toxic gas ေတြ က်န္ေနေသးတဲ့သေဘာပါ။ အထူးသျဖင့္ ကေလးအဝတ္အစားေတြဆိုရင္ ျပန္ေလၽွာ္ၿပီးမွ ဝတ္ေပးသင့္ပါတယ္။

တစ္ခ်ိဳ႕က ပ႐ုတ္လုံးကို တျခားေနရာေတြမွာလဲ သုံးၾကပါတယ္။ ႂကြက္ေျပးေအာင္၊ ပိုးဟတ္မလာေအာင္၊ တစ္ျခားအေကာင္ပေလာင္ မလာေအာင္၊ အပင္ကိုရွဥ့္မကိုက္ေအာင္ စသည္ျဖင့္ေပါ့။

တကယ္ေတာ့ ပ႐ုတ္လုံးကို အဲဒီရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ မသုံးသင့္ပါဘူး။ရည္ရြယ္တာက ပိုးမႊားေကာင္ေတြကို ျဖစ္ေပမယ့္ လူနဲ႔ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္ေတြကိုပိုၿပီး ထိခိုက္ေစတတ္တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

ပ႐ုတ္လုံးကို open air မွာ ဒီအတိုင္းထားရင္ ပ႐ုတ္လုံးက အေငြ႕ (တကယ္္ေတာ့ အဆိိပ္ေငြ႕)ကိုိ အခ်ိိန္ၾကာၾကာရွူတဲ့အခါ က်န္းမာေရးကို ထိခိုိက္လာနိုင္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကလဲ ပ႐ုတ္လုံးနံ့ကို ႀကိဳက္လို႔ အျမဲရွူေနတာေတာင္ ရွိပါတယ္။

ၾကာလာရင္ ေခါင္းကိုက္တာ၊ ပ်ိဳ႕တာ အန္တာ၊ ဝမ္းေလၽွာတာ၊ မ်က္လုံးနဲ႔ ႏွာေခါင္း စပ္ဖ်ဥ္းဖ်ဥ္းျဖစ္တာ ကေန အသည္း နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ကို ပ်က္စီးေစတာအထိ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

Para dichlorobenzene ကလဲ ကင္ဆာျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ျဒပ္ေပါင္း (Carcinogenic) ျဖစ္ပါတယ္။ အေရးအႀကီးဆုံးက ပ႐ုတ္လုံးဟာ ေမြးရာပါ G 6 P D အင္ဇိုင္းခ်ိဳ႕တဲ့တဲ့သူေတြနဲ႔ လုံးဝမတဲ့တာပါ။

ျမန္မာျပည္မွာ G6PD အင္ဇိုင္းခ်ိဳ႕တဲ့တဲ့ ဦးေရက လူ ၁၀၀ မွာ ၉ ေယာက္ေလာက္ ရွိပါတယ္။ ေမြးကင္းစကေလးေတြမွာ G6PD အင္ဇိုင္းခ်ိဳ႕တဲ့မွုေၾကာင့္္ အသားဝါတဲ့ကေလး ေတာ္ေတာ္မ်ားပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ပ႐ုတ္လုံးက G6PD အင္ဇိုင္းခ်ိဳ႕တဲ့ တဲ့ကေလးေတြရဲ့ေသြးနီဥေတြကို ၿပိဳကြဲေစတဲ့အတြက္ အခ်ိန္တိုအတြင္း ေသြးထဲမွာအဝါဓာတ္ေတြ တအားတက္လာၿပီး ဦးေႏွာက္ထိခိုက္ပ်က္စီးသြားတာ၊ အသက္ေသဆုံးတာေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။

ေမြးကင္းစကေလးေတြ အဝါဓာတ္အရမ္းမ်ားလို႔ ဦးေႏွာက္မထိခိုက္ရေအာင္ ေသြးလဲၿပီးကုရတဲ့ ကေလးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ G6PD အင္ဇိုင္းခ်ိဳ႕တဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ဆို ကေလးအႏွီးေတြကို ပ႐ုတ္လုံးနဲ႔ သိမ္း႐ုံတင္မက ပ႐ုတ္လုံးအမွုန္႔ကို ျဖဴးၿပီး မီးပူပါတိုက္လိုက္ေသးတယ္ ဆိုပါတယ္။

အဲဒီအႏွီးေတြနဲ႔ ကေလးကိုထုပ္လိုက္တဲ့အခါ ေမြးစကေလးရဲ့ေသြးနီဥေတြ ကြဲသြားၿပီး အဝါဓာတ္တက္လာတာ တအားျမန္တဲ့အတြက္ ေဆး႐ုံေရာက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ဦးေႏွာက္ထိခိုက္ၿပီးသား ျဖစ္ေနတာလဲ မၾကာခဏေတြ႕ရပါတယ္။

ပ႐ုတ္လုံးေတြကို ပိုးဟတ္တို႔၊ ႂကြက္တို႔ မလာေအာင္ ဟိုနား ဒီနားထားတဲ့အခါ ကေလးငယ္ေတြက ပူရွိန္းသၾကားလုံးအမွတ္နဲ႔ ေကာက္စားတတ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕အိမ္ေမြးတိရစၧာန္ေလးေတြကလဲ စားမိတတ္ပါတယ္။

ပ႐ုတ္လုံးမွာပါတာက ပိုးသတ္ေဆးတစ္မ်ိဳးဘဲမို႔ ကေလးေတြ အထူးသျဖင္္ G6PD အင္ဇိုင္းခ်ိဳ႕တဲ့ တဲ့ကေလးအငယ္ေလးေတြဆို ပ႐ုတ္လုံးတစ္လုံးစားမိရင္ေတာင္ အသက္အႏၲရာယ္ရွိနိုင္ပါတယ္။

ပ႐ုတ္လုံး ၅ လုံးစားမိတဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ဆိုရင္ ေဆး႐ုံမွာအသက္ရွင္ေအာင္ အစြမ္းကုန္ႀကိဳးစားကုသေပးၾကေပမယ့္ အသက္ေသဆုံးသြားဘူးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္္ ပ႐ုတ္လုံးသုံးေတာ့မယ္ဆိုိရင္ ဒီအခ်က္ေလးေတြ သိိထားၿပီးမွ စနစ္တက်သုံးၾကဘို႔၊

ပ႐ုတ္လုံးကို ကေလးေတြ အလြယ္တကူ မေတြ႕နိုင္တဲ့ေနရာမွာ ေသခ်ာသိမ္းဆည္းဘို႔ နဲ႔ ေမြးကင္းစကေလးေတြမွာ G6PD အင္ဇိုင္းခ်ိဳ႕တဲ့ေရာဂါပါနိုင္လို႔ ကေလးအတြက္ အႏွီး၊ အဝတ္အစား၊ ေစာင္ေတြတင္မက ကေလးကို ခ်ီပိုးျပဳစုၾကမယ့္

လူႀကီးေတြရဲ့ အဝတ္အစားေတြပါ ပ႐ုတ္လုံးနဲ႔ မသိမ္းၾကဘို႔၊ သုံးခဲ့ရင္လဲ ေသခ်ာျပန္ေလ်ာ္ၾကဘို႔၊ ပ႐ုတ္လုံးအနံ့ဟာလဲ ရွူသင့္တဲ့အေမႊးနံ့မဟုတ္လို႔ အေမႊးနံ့အေနနဲ႔ မသုံးၾကဘို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

Child Health Myanmar